Bạn đang xem cơn bão ORCHID Nguồn: JMA

Trang này chỉ hiển thị dữ liệu của bão ORCHID từ một nguồn duy nhất là đài JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản). Nếu bạn muốn xem và đối chiếu thêm dữ liệu từ các đài khác như JTWC, CMA, KMA, HKO... hãy chuyển sang phiên bản V4.

Xem bản V4

ORCHID (1980)

Bão trước Bão sau

Hoạt động: 04/09/1980 - 16/09/1980

Gió lớn nhất: 130 km/h

Áp suất nhỏ nhất: 960 hPa

Trước Sau

Quay lại

Đang hiển thị:

Chỉ giữ tên bão đang chọn

Độ mờ bão khác: 65%

Bán kính gió

Cấp độ gió (Beaufort): Vùng áp thấp (< Cấp 6) Áp thấp nhiệt đới (Cấp 6-7) Bão (Cấp 8-9) Bão mạnh (Cấp 10-11) Bão rất mạnh (Cấp 12-15) Siêu bão (Cấp 16-17)

Diễn biến: ORCHID (1980)

Nhật ký quan trắc · Mùa bão 1980

49 mốc

Thời gian	Tọa độ tâm	Áp suất	Sức gió	Gió giật	Phân loại	Bán kính gió (cấp 6+)
07:00 04/09/1980	8.8°N, 147.0°E	1000hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 04/09/1980	9.3°N, 146.2°E	1000hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 04/09/1980	9.7°N, 145.2°E	1000hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 05/09/1980	10.5°N, 144.2°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 05/09/1980	11.5°N, 144.0°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 05/09/1980	13.0°N, 144.0°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 05/09/1980	13.5°N, 144.0°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 06/09/1980	14.0°N, 144.5°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 06/09/1980	14.5°N, 144.5°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 06/09/1980	15.0°N, 144.5°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 06/09/1980	16.0°N, 144.0°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 07/09/1980	17.0°N, 143.5°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 07/09/1980	18.0°N, 142.7°E	994hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
13:00 07/09/1980	18.6°N, 141.3°E	992hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
19:00 07/09/1980	18.9°N, 139.8°E	990hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
01:00 08/09/1980	19.3°N, 138.8°E	985hPa	102km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
07:00 08/09/1980	20.1°N, 138.1°E	985hPa	102km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
13:00 08/09/1980	20.8°N, 137.5°E	980hPa	111km/h Cấp 11	--	Bão mạnh
19:00 08/09/1980	21.4°N, 136.6°E	975hPa	111km/h Cấp 11	--	Bão mạnh
01:00 09/09/1980	22.2°N, 135.5°E	970hPa	111km/h Cấp 11	--	Bão mạnh
07:00 09/09/1980	22.8°N, 134.4°E	970hPa	111km/h Cấp 11	--	Bão mạnh
13:00 09/09/1980	23.2°N, 133.0°E	970hPa	111km/h Cấp 11	--	Bão mạnh
19:00 09/09/1980	23.6°N, 132.1°E	970hPa	120km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
01:00 10/09/1980	24.5°N, 131.0°E	965hPa	120km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
07:00 10/09/1980	25.4°N, 130.1°E	960hPa	130km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
13:00 10/09/1980	26.9°N, 130.1°E	960hPa	130km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
19:00 10/09/1980	28.2°N, 130.2°E	960hPa	130km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
01:00 11/09/1980	30.4°N, 130.3°E	965hPa	130km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
07:00 11/09/1980	31.5°N, 131.1°E	962hPa	130km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
13:00 11/09/1980	34.3°N, 131.3°E	972hPa	130km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
19:00 11/09/1980	38.0°N, 132.9°E	980hPa	130km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
01:00 12/09/1980	42.0°N, 135.2°E	980hPa	111km/h Cấp 11	--	Bão mạnh
07:00 12/09/1980	45.5°N, 135.3°E	980hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 12/09/1980	47.5°N, 134.5°E	984hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 12/09/1980	49.0°N, 133.0°E	988hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 13/09/1980	50.0°N, 132.0°E	990hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 13/09/1980	51.0°N, 129.0°E	992hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 13/09/1980	51.5°N, 130.0°E	994hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 13/09/1980	52.0°N, 131.0°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 14/09/1980	53.0°N, 133.0°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 14/09/1980	53.0°N, 135.0°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 14/09/1980	52.0°N, 141.0°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 14/09/1980	52.0°N, 143.0°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 15/09/1980	54.0°N, 146.0°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 15/09/1980	55.0°N, 146.0°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 15/09/1980	56.0°N, 146.0°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 15/09/1980	57.0°N, 145.0°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 16/09/1980	58.0°N, 145.0°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 16/09/1980	59.0°N, 144.0°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--

Để xem rõ thông tin bán kính vùng gió mạnh (từ cấp 6+), nhấn nút Xem tại cột Bán kính gió (cấp 6+) trong bảng diễn biến (track) bên phải.

Tổng quan khái quát toàn bộ cơn bão

Hành trình, cường độ đỉnh, xếp hạng trong năm & các đặc điểm bất thường — tổng hợp tự động từ chuỗi quan trắc JMA và các dũ liệu quốc tế khác

Khái quát

Hồ sơ khái quát cơn bão

ORCHID · 1980

Số hiệu 198013 · Nguồn quan trắc: JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản)

Bão rất mạnh

Ghi nhận cuối: 16848 ngày trước (07:00 16/09/1980)

130 km/hGió đỉnh (~70 kt)Sức gió mạnh nhất bão đạt được trong cả vòng đời — càng cao thì bão càng dữ dội.

960 hPaÁp suất thấp nhấtÁp suất tại tâm bão; con số càng thấp thì bão càng mạnh.

7,911 kmQuãng đườngTổng chiều dài đường đi mà tâm bão đã vạch ra từ đầu đến cuối.

12 ngày 0 giờThời gian hoạt độngKhoảng thời gian từ lúc bão hình thành đến khi tan hẳn.

#14/24Mạnh nhất năm 1980Thứ hạng sức gió của bão so với mọi cơn bão trong cùng mùa.

Theo dõi đầu tiên Thành bão Đạt đỉnh Ghi nhận cuối Địa danh lấy từ BigDataCloud

Ghi nhận theo dõi đầu tiên

vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương

07:00 04/09/1980

8.80°N, 147.00°E

Vùng áp thấp 1000 hPa

Chính thức mạnh lên thành bão

vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương

07:00 07/09/1980

18.00°N, 142.70°E

Bão 74 km/h 994 hPa

Đạt cường độ đỉnh

ngoài khơi Tây Bắc Thái Bình Dương

07:00 10/09/1980

25.40°N, 130.10°E

Bão rất mạnh 130 km/h 960 hPa

Ghi nhận cuối cùng

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

07:00 16/09/1980

59.00°N, 144.00°E

Vùng áp thấp 1004 hPa

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

4Số lần đổ bộ

69.8 giờThời gian trên đất

~130 km/hGió mạnh nhất khi vào bờ (nội suy)

Ngoài biểnVị trí ghi nhận cuối

Chỉ tính là đổ bộ khi tâm bão nằm trên đất liền từ 5 phút trở lên; các lần chỉ quét qua đất dưới 5 phút được xem là không đáng kể và không đưa vào thống kê.

1Lần đổ bộ 1

Khi vào bờ

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

04:43 11/09/1980

~130 km/h (~70 kt) · 963 hPa

Bão rất mạnh · 31.08, 130.8

6 giờ 39 phút

Khi trở ra biển

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

11:22 11/09/1980

~130 km/h (~70 kt) · 969 hPa

Bão rất mạnh · 33.54, 131.25

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~130 km/h (~70 kt) Sức gió gần như không đổi khi qua đất.

Mô phỏng lần đổ bộ #1 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

2Lần đổ bộ 2

Khi vào bờ

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

12:20 11/09/1980

~130 km/h (~70 kt) · 971 hPa

Bão rất mạnh · 33.99, 131.28

48 phút

Khi trở ra biển

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

13:08 11/09/1980

~130 km/h (~70 kt) · 972 hPa

Bão rất mạnh · 34.38, 131.34

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~130 km/h (~70 kt) Sức gió gần như không đổi khi qua đất.

Mô phỏng lần đổ bộ #2 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

3Lần đổ bộ 3

Khi vào bờ

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

03:55 12/09/1980

~57 km/h (~31 kt) · 980 hPa

Áp thấp nhiệt đới · 43.71, 135.25

2 ngày 10 giờ

Khi trở ra biển

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

14:04 14/09/1980

KXĐ · 996 hPa

Vùng áp thấp · 52, 141.36

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~57 km/h (~31 kt) Suy yếu khi qua đất: −57 km/h

Mô phỏng lần đổ bộ #3 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

4Lần đổ bộ 4

Khi vào bờ

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

15:08 14/09/1980

KXĐ · 997 hPa

Vùng áp thấp · 52, 141.71

4 giờ 9 phút

Khi trở ra biển

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

19:18 14/09/1980

KXĐ · 998 hPa

Vùng áp thấp · 52.1, 143.15

Gió mạnh nhất khi trên đất: KXĐ Không có dữ liệu để xác định biến thiên sức gió khi qua đất.

Mô phỏng lần đổ bộ #4 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

Lưu ý quan trọng về sức gió: Mọi trị số sức gió ở phần này (ký hiệu dấu ~) đều là giá trị NỘI SUY giữa các điểm track — được ước lượng tại điểm bão vào/ra bờ nằm GIỮA hai bản tin quan trắc, KHÔNG phải số đo thực tế tại thời điểm đó. Khi bản tin gốc không có dữ liệu gió, hệ thống ghi KXĐ (không xác định) thay vì 0 km/h. Vị trí đổ bộ được xác định bằng cách nội suy đường đi tâm bão (~5 km/điểm) rồi đối chiếu dữ liệu đường bờ biển; địa danh điểm vào/ra lấy từ OpenStreetMap. Cường độ là của TÂM bão, hoàn lưu & mưa có thể ảnh hưởng đất liền sớm hơn.

Mức độ mạnh trong năm

#14 trên tổng 24 cơn bão mùa 1980
(xếp theo gió mạnh nhất)

Tăng cường nhanh (RI)

55kt/24h

Tăng cường bùng nổ: sức gió tăng 55 kt trong ≤24 giờ (vượt xa ngưỡng RI 30 kt). 01:00 07/09/1980 → 01:00 08/09/1980

Mức sụt áp tối đa

5hPa/6h

10hPa/12h

15hPa/24h

26hPa/48h

Sụt áp nhanh Giảm 15 hPa/24h — bão tăng cấp rõ rệt.

Sụt áp càng lớn trong thời gian ngắn cho thấy bão tăng cấp càng dữ dội. Mốc ~24 hPa/24h là ngưỡng "bom khí tượng" (bão bùng nổ cường độ).

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Có giai đoạn di chuyển rất nhanh (đạt 81 km/h).

27.5Tốc độ TB (km/h)

81Tốc độ tối đa (km/h)

1.42×Độ uốn khúc

Kết cấu gió & năng lượng

Bán kính gió mạnh: —

Đường kính vùng bão: —

ACE: 9.8752 ×10⁴ kt²

PDI: 7.1438 ×10⁶ kt³

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

ACE & PDI được tính từ gió 1 phút, quy đổi từ gió 10 phút (JMA) qua một hệ số. Mặc định là 1.14 (WMO). Bạn có thể đặt lại hệ số trong khoảng 1.05–1.30, và/hoặc thêm các khoảng cấp gió Beaufort dùng hệ số riêng. Cài đặt được lưu trong trình duyệt và áp dụng cho mọi cơn bão cho tới khi bạn thay đổi hoặc đưa về mặc định.

Hệ số mặc định

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Mức năng lượng: Trung bình

Cơn bão đã tích luỹ 9.8752 ×10⁴ kt² năng lượng (ACE) — ở mức trung bình của một cơn bão nhiệt đới.

Xếp thứ 12/24 về năng lượng trong mùa bão 1980.
Chiếm 3.7% tổng năng lượng của cả 24 cơn bão trong mùa.
Mạnh gấp 0.9 lần ACE trung bình mỗi cơn bão trong mùa (~11.07 ×10⁴ kt²).

PDI · Chỉ số phá hoại7.1438×10⁶ kt³

PDI đo tổng "sức tàn phá" tích luỹ theo lập phương của sức gió — càng cao thì tiềm năng gây thiệt hại của bão càng lớn.

ACE & PDI tính từ gió 1 phút (quy đổi từ gió 10 phút JMA ×1.14) tại các bản tin 00/06/12/18 UTC. Thứ hạng năng lượng được tính lại trực tiếp cho toàn bộ các cơn bão cùng mùa.

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Cơn bão xảy ra trước 09/1981 — nằm ngoài phạm vi bộ dữ liệu tái phân tích SST (NOAA OISST v2.1).

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

4,782 m Rất thuận lợi

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Biển rất sâu (≥ 1000 m) — kho nhiệt đại dương khổng lồ, gần như không có phản hồi nước lạnh khi bão khuấy trộn, điều kiện lý tưởng để duy trì và tăng cường.

3,129 mĐộ sâu trung bình

7,060 mSâu nhất

98 mNông nhất

4,782 mTại điểm đạt đỉnh

94%Điểm ≥ 200 m

Đường phía trên là sức gió của bão; khối bên dưới là mặt cắt đáy biển; phần đất nâu nhô lên trên mặt biển là địa hình khi bão đã vào bờ. Chạm/bấm vào từng điểm để xem độ sâu (hoặc cao độ) & sức gió tại đó.

Đáy biển (tô theo độ sâu) Sức gió tâm bão Ranh giới biển sâu 200 m Nước nông ven bờ Địa hình đất liền (nhô trên mặt biển)

58 km/hGió TB khi ở biển sâu (≥ 200 m)

33 km/hGió TB khi ở nước nông (< 200 m)

▲ 391 mCao độ địa hình TB khi tâm bão trên đất liền (25 điểm)

▲ 1,333 mĐịa hình cao nhất tâm bão đi qua sau khi vào bờ

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ sâu / Cao độ	Phân loại	Sức gió
07:00 04/09/1980	8.80°N, 147.00°E	3,270 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 04/09/1980	9.30°N, 146.20°E	2,676 m	Biển sâu	KXĐ
19:00 04/09/1980	9.70°N, 145.20°E	4,104 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 05/09/1980	10.50°N, 144.20°E	3,562 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 05/09/1980	11.50°N, 144.00°E	7,060 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 05/09/1980	13.00°N, 144.00°E	3,476 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 05/09/1980	13.50°N, 144.00°E	3,176 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 06/09/1980	14.00°N, 144.50°E	3,770 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 06/09/1980	14.50°N, 144.50°E	3,406 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 06/09/1980	15.00°N, 144.50°E	3,675 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 06/09/1980	16.00°N, 144.00°E	3,623 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 07/09/1980	17.00°N, 143.50°E	2,700 m	Biển sâu	KXĐ
07:00 07/09/1980	18.00°N, 142.70°E	3,643 m	Vực sâu đại dương	74 km/h
13:00 07/09/1980	18.60°N, 141.30°E	4,634 m	Vực sâu đại dương	83 km/h
19:00 07/09/1980	18.90°N, 139.80°E	4,884 m	Vực sâu đại dương	83 km/h
01:00 08/09/1980	19.30°N, 138.80°E	5,041 m	Vực sâu đại dương	102 km/h
07:00 08/09/1980	20.10°N, 138.10°E	4,492 m	Vực sâu đại dương	102 km/h
13:00 08/09/1980	20.80°N, 137.50°E	4,620 m	Vực sâu đại dương	111 km/h
19:00 08/09/1980	21.40°N, 136.60°E	4,099 m	Vực sâu đại dương	111 km/h
01:00 09/09/1980	22.20°N, 135.50°E	4,860 m	Vực sâu đại dương	111 km/h
07:00 09/09/1980	22.80°N, 134.40°E	3,898 m	Vực sâu đại dương	111 km/h
13:00 09/09/1980	23.20°N, 133.00°E	5,253 m	Vực sâu đại dương	111 km/h
19:00 09/09/1980	23.60°N, 132.10°E	4,990 m	Vực sâu đại dương	120 km/h
01:00 10/09/1980	24.50°N, 131.00°E	2,324 m	Biển sâu	120 km/h
07:00 10/09/1980	25.40°N, 130.10°E	4,782 m	Vực sâu đại dương	130 km/h
13:00 10/09/1980	26.90°N, 130.10°E	5,801 m	Vực sâu đại dương	130 km/h
19:00 10/09/1980	28.20°N, 130.20°E	1,382 m	Biển sâu	130 km/h
01:00 11/09/1980	30.40°N, 130.30°E	604 m	Biển sâu vừa	130 km/h
07:00 11/09/1980	31.50°N, 131.10°E	▲ 76 m	Đồng bằng cao	130 km/h
13:00 11/09/1980	34.30°N, 131.30°E	▲ 459 m	Đồi núi thấp	130 km/h
19:00 11/09/1980	38.00°N, 132.90°E	2,490 m	Biển sâu	130 km/h
01:00 12/09/1980	42.00°N, 135.20°E	3,541 m	Vực sâu đại dương	111 km/h
07:00 12/09/1980	45.50°N, 135.30°E	▲ 498 m	Đồi núi thấp	KXĐ
13:00 12/09/1980	47.50°N, 134.50°E	▲ 42 m	Đồng bằng cao	KXĐ
19:00 12/09/1980	49.00°N, 133.00°E	▲ 138 m	Trung du	KXĐ
01:00 13/09/1980	50.00°N, 132.00°E	▲ 274 m	Trung du	KXĐ
07:00 13/09/1980	51.00°N, 129.00°E	▲ 259 m	Trung du	KXĐ
13:00 13/09/1980	51.50°N, 130.00°E	▲ 254 m	Trung du	KXĐ
19:00 13/09/1980	52.00°N, 131.00°E	▲ 412 m	Đồi núi thấp	KXĐ
01:00 14/09/1980	53.00°N, 133.00°E	▲ 733 m	Đồi núi thấp	KXĐ
07:00 14/09/1980	53.00°N, 135.00°E	▲ 1,333 m	Vùng núi	KXĐ
13:00 14/09/1980	52.00°N, 141.00°E	▲ 192 m	Trung du	KXĐ
19:00 14/09/1980	52.00°N, 143.00°E	▲ 56 m	Đồng bằng cao	KXĐ
01:00 15/09/1980	54.00°N, 146.00°E	1,629 m	Biển sâu	KXĐ
07:00 15/09/1980	55.00°N, 146.00°E	737 m	Biển sâu vừa	KXĐ
13:00 15/09/1980	56.00°N, 146.00°E	309 m	Biển sâu vừa	KXĐ
19:00 15/09/1980	57.00°N, 145.00°E	240 m	Biển sâu vừa	KXĐ
01:00 16/09/1980	58.00°N, 145.00°E	211 m	Biển sâu vừa	KXĐ
07:00 16/09/1980	59.00°N, 144.00°E	98 m	Thềm lục địa	KXĐ

Dọc hành trình, độ sâu đáy biển nơi tâm bão đi qua dao động 98–7,060 m (trung bình ~3,129 m); 94% số điểm lấy mẫu nằm trên vùng biển sâu ≥ 200 m. Độ sâu là chỉ dấu gián tiếp cho bề dày lớp nước ấm (nhiệt lượng đại dương khả dụng): biển càng sâu, nước lạnh tầng dưới càng khó bị khuấy lên làm mát mặt biển, nên bão càng được tiếp nhiệt bền bỉ. Khi đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển rất sâu ~4,782 m — kho nhiệt gần như vô hạn so với nhu cầu của bão, hoàn toàn phù hợp để bão đạt và giữ phân loại Bão rất mạnh. Đối chiếu số liệu: sức gió trung bình khi bão ở vùng biển sâu (~58 km/h) cao hơn rõ rệt so với khi ở vùng nước nông (~33 km/h) — khớp với cơ chế biển sâu nuôi bão mạnh hơn. Pha tăng cường nhanh diễn ra chủ yếu trên nền biển sâu — bề dày lớp nước ấm lớn là một trong những điều kiện đại dương hỗ trợ cho việc bùng phát cường độ. Về cuối vòng đời, tâm bão đi vào vùng biển nông dần (từ ~3,270 m xuống ~98 m) khi tiến gần bờ — độ sâu giảm khiến khuấy trộn dễ đưa nước lạnh lên mặt, cộng ma sát đáy, góp phần làm bão suy yếu. Khi tâm bão đã đi vào bờ (25 điểm mẫu trên đất liền), phần này hiển thị CAO ĐỘ ĐỊA HÌNH thay cho độ sâu biển — địa hình cao trung bình ~391 m, nơi cao nhất ~1,333 m so với mực nước biển. Trên đất, bão mất hẳn nguồn cấp nhiệt ẩm từ đại dương và chịu thêm ma sát địa hình, nên suy yếu nhanh; địa hình càng cao (đồi núi) thì quá trình phá vỡ hoàn lưu càng mạnh.

Nguồn dữ liệu độ sâu & cao độ: GEBCO 2020 (lưới ~450 m) · Open Topo Data (GEBCO 2020 bao gồm cả địa hình đất liền). Giá trị âm = độ sâu đáy biển, dương = cao độ địa hình so với mực nước biển. Ngưỡng 200 m ≈ mép thềm lục địa — ranh giới giữa biển sâu (tiếp nhiệt tốt) và biển nông (dễ bị làm lạnh).

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

50.9 kJ/cm² Thuận lợi cho RI

Đánh giá kho nhiệt đại dương: OHC đạt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh (~50 kJ/cm²) (lớp 26°C dày ~64 m) — đủ nhiệt lượng để bão mạnh lên nếu khí quyển cũng thuận lợi.

63.6OHC trung bình (kJ/cm²)

106.9Cao nhất

0.0Thấp nhất

50.9Tại điểm đạt đỉnh

66%Điểm ≥ 50 kJ/cm²

65 mĐộ dày lớp ấm 26°C trung bình (D26)

108 mD26 dày nhất

Diễn biến nhiệt lượng đại dương dọc hành trình OHC (kJ/cm²) Ngưỡng RI ~50 Sức gió (km/h)

≥90 60–90 50–60 (RI) 30–50 10–30 <10

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	OHC	Lớp 26°C (D26)	Sức gió
07:00 04/09/1980	8.80°N, 147.00°E	79.5 kJ/cm²	76 m	KXĐ
13:00 04/09/1980	9.30°N, 146.20°E	83.1 kJ/cm²	78 m	KXĐ
19:00 04/09/1980	9.70°N, 145.20°E	92.5 kJ/cm²	86 m	KXĐ
01:00 05/09/1980	10.50°N, 144.20°E	98.7 kJ/cm²	94 m	KXĐ
07:00 05/09/1980	11.50°N, 144.00°E	106.9 kJ/cm²	106 m	KXĐ
13:00 05/09/1980	13.00°N, 144.00°E	101.4 kJ/cm²	108 m	KXĐ
19:00 05/09/1980	13.50°N, 144.00°E	99.1 kJ/cm²	105 m	KXĐ
01:00 06/09/1980	14.00°N, 144.50°E	96.4 kJ/cm²	101 m	KXĐ
07:00 06/09/1980	14.50°N, 144.50°E	97.2 kJ/cm²	100 m	KXĐ
13:00 06/09/1980	15.00°N, 144.50°E	100.5 kJ/cm²	99 m	KXĐ
19:00 06/09/1980	16.00°N, 144.00°E	104.9 kJ/cm²	99 m	KXĐ
01:00 07/09/1980	17.00°N, 143.50°E	105.5 kJ/cm²	100 m	KXĐ
07:00 07/09/1980	18.00°N, 142.70°E	102.5 kJ/cm²	99 m	74 km/h
13:00 07/09/1980	18.60°N, 141.30°E	101.6 kJ/cm²	98 m	83 km/h
19:00 07/09/1980	18.90°N, 139.80°E	98.7 kJ/cm²	91 m	83 km/h
01:00 08/09/1980	19.30°N, 138.80°E	92.9 kJ/cm²	84 m	102 km/h
07:00 08/09/1980	20.10°N, 138.10°E	81.2 kJ/cm²	73 m	102 km/h
13:00 08/09/1980	20.80°N, 137.50°E	71.8 kJ/cm²	65 m	111 km/h
19:00 08/09/1980	21.40°N, 136.60°E	63.5 kJ/cm²	60 m	111 km/h
01:00 09/09/1980	22.20°N, 135.50°E	55.6 kJ/cm²	56 m	111 km/h
07:00 09/09/1980	22.80°N, 134.40°E	49.2 kJ/cm²	55 m	111 km/h
13:00 09/09/1980	23.20°N, 133.00°E	48.5 kJ/cm²	56 m	111 km/h
19:00 09/09/1980	23.60°N, 132.10°E	52.4 kJ/cm²	62 m	120 km/h
01:00 10/09/1980	24.50°N, 131.00°E	52.9 kJ/cm²	66 m	120 km/h
07:00 10/09/1980	25.40°N, 130.10°E	50.9 kJ/cm²	64 m	130 km/h
13:00 10/09/1980	26.90°N, 130.10°E	42.4 kJ/cm²	59 m	130 km/h
19:00 10/09/1980	28.20°N, 130.20°E	47.9 kJ/cm²	64 m	130 km/h
01:00 11/09/1980	30.40°N, 130.30°E	48.6 kJ/cm²	72 m	130 km/h
07:00 11/09/1980	31.50°N, 131.10°E	—	—	130 km/h
13:00 11/09/1980	34.30°N, 131.30°E	—	—	130 km/h
19:00 11/09/1980	38.00°N, 132.90°E	0.0 kJ/cm²	0 m	130 km/h
01:00 12/09/1980	42.00°N, 135.20°E	0.0 kJ/cm²	0 m	111 km/h
07:00 12/09/1980	45.50°N, 135.30°E	—	—	KXĐ
13:00 12/09/1980	47.50°N, 134.50°E	—	—	KXĐ
19:00 12/09/1980	49.00°N, 133.00°E	—	—	KXĐ
01:00 13/09/1980	50.00°N, 132.00°E	—	—	KXĐ
07:00 13/09/1980	51.00°N, 129.00°E	—	—	KXĐ
13:00 13/09/1980	51.50°N, 130.00°E	—	—	KXĐ
19:00 13/09/1980	52.00°N, 131.00°E	—	—	KXĐ
01:00 14/09/1980	53.00°N, 133.00°E	—	—	KXĐ
07:00 14/09/1980	53.00°N, 135.00°E	—	—	KXĐ
13:00 14/09/1980	52.00°N, 141.00°E	—	—	KXĐ
19:00 14/09/1980	52.00°N, 143.00°E	—	—	KXĐ
01:00 15/09/1980	54.00°N, 146.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
07:00 15/09/1980	55.00°N, 146.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
13:00 15/09/1980	56.00°N, 146.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
19:00 15/09/1980	57.00°N, 145.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
01:00 16/09/1980	58.00°N, 145.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
07:00 16/09/1980	59.00°N, 144.00°E	—	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt lượng đại dương (OHC, tương đối ngưỡng 26°C) dao động 0.0–106.9 kJ/cm² (trung bình 63.6 kJ/cm², độ sâu đẳng nhiệt 26°C trung bình ~65 m); 66% số điểm vượt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm². OHC là thước đo TRỰC TIẾP hơn cả SST và độ sâu đáy biển: nó đo lượng nhiệt tích trong toàn bộ lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C. Khi bão khuấy trộn làm nước lạnh tầng dưới trồi lên, OHC cao (lớp ấm dày) giúp mặt biển ít bị làm mát, nên bão được tiếp nhiệt bền bỉ. Tại thời điểm đạt cường độ đỉnh, OHC dưới tâm bão ~50.9 kJ/cm² (lớp 26°C dày ~64 m) — vượt ngưỡng thuận lợi RI, đủ kho nhiệt để bão đạt phân loại Bão rất mạnh. Pha tăng cường nhanh trùng với dải biển giàu nhiệt (OHC đỉnh tới 106.9 kJ/cm²) — kho nhiệt đại dương dày là điều kiện đại dương cốt lõi hỗ trợ RI. Kho nhiệt ở pha mạnh lên (~83.5 kJ/cm²) cao hơn rõ rệt pha suy yếu (~17.3 kJ/cm²) — nhất quán với việc bão suy yếu khi rời vùng biển giàu nhiệt.

Nguồn dữ liệu OHC: NOAA GODAS Ocean Reanalysis (thế nhiệt pottmp, 40 mực sâu) · NOAA PSL THREDDS (NCSS). Ngưỡng ~50 kJ/cm² (lớp 26°C dày ≥ 60 m) là mức kho nhiệt thuận lợi cho bão tăng cường nhanh.

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

0.43 m³/m³ Bão hòa nước tại điểm đạt đỉnh trên đất

Tiềm năng đại dương nâu: Đất gần như bão hòa nước (≥ 0,40 m³/m³) — bề mặt bốc hơi mạnh gần như mặt biển, cấp dòng nhiệt-ẩm tiềm ẩn dồi dào; điều kiện lý tưởng cho hiệu ứng đại dương nâu giúp bão duy trì, thậm chí mạnh thêm sau khi đổ bộ.

0.49Độ ẩm đất TB (m³/m³)

0.76Cao nhất

0.39Thấp nhất

0.43Tại điểm đạt đỉnh

100%Điểm đất rất ẩm ≥ 0,30

Hiệu ứng đại dương nâu (Brown Ocean Effect) là hiện tượng bão nhiệt đới duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu như thường lệ. Thông thường vào bờ bão mất nguồn nhiệt-ẩm từ biển; nhưng nếu nền đất đủ ẩm ướt (m³/m³ cao — vừa mưa lớn, đầm lầy, đồng bằng ngập nước), bề mặt đất bốc hơi mạnh gần như mặt biển, cấp dòng nhiệt tiềm ẩn nuôi đối lưu và giữ cho hoàn lưu bão sống lâu hơn. Vì thế độ ẩm đất là yếu tố then chốt bổ sung cho SST/OHC (chỉ có trên biển) để đánh giá đầy đủ số phận của bão khi đã vào đất liền.

Độ ẩm đất & sức gió tại từng mốc bão trên đất liền Độ ẩm đất (m³/m³) Ngưỡng 0,30 Sức gió (km/h)

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm đất	Nhiệt độ đất	Sức gió
07:00 11/09/1980	31.50°N, 131.10°E	0.43 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	25.9°C	130 km/h
13:00 11/09/1980	34.30°N, 131.30°E	0.46 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	22.1°C	130 km/h
07:00 12/09/1980	45.50°N, 135.30°E	0.44 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	12.1°C	KXĐ
13:00 12/09/1980	47.50°N, 134.50°E	0.43 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	13.0°C	KXĐ
19:00 12/09/1980	49.00°N, 133.00°E	0.65 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	12.6°C	KXĐ
01:00 13/09/1980	50.00°N, 132.00°E	0.76 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	11.4°C	KXĐ
07:00 13/09/1980	51.00°N, 129.00°E	0.43 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	10.8°C	KXĐ
13:00 13/09/1980	51.50°N, 130.00°E	0.75 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	10.6°C	KXĐ
19:00 13/09/1980	52.00°N, 131.00°E	0.43 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	11.6°C	KXĐ
01:00 14/09/1980	53.00°N, 133.00°E	0.40 m³/m³ (Rất ẩm)	9.3°C	KXĐ
07:00 14/09/1980	53.00°N, 135.00°E	0.43 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	4.9°C	KXĐ
13:00 14/09/1980	52.00°N, 141.00°E	0.40 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	11.0°C	KXĐ
19:00 14/09/1980	52.00°N, 143.00°E	0.39 m³/m³ (Rất ẩm)	12.1°C	KXĐ

Độ ẩm đất tầng mặt (0–7 cm) tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền dao động 0.39–0.76 m³/m³ (trung bình ~0.49 m³/m³); 100% số điểm đạt mức đất rất ẩm (≥ 0,30 m³/m³). Hiệu ứng "đại dương nâu" xảy ra khi đất đủ ẩm để bốc hơi mạnh như mặt biển, cấp dòng nhiệt-ẩm tiềm ẩn nuôi đối lưu — nhờ đó một số cơn bão vẫn duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu ngay. Tại/gần thời điểm bão đạt cường độ đỉnh khi ở trên đất liền, độ ẩm đất ~0.43 m³/m³ (Bão hòa nước). Bão suy yếu dần trên đất liền (từ ~130 xuống ~0 km/h) — nền đất không đủ ẩm để bù nguồn nhiệt-ẩm đã mất khi rời biển. Nhiệt độ đất tầng mặt trung bình ~12.9°C — đất càng ấm thì bốc hơi càng thuận lợi cho hiệu ứng này.

Nguồn dữ liệu độ ẩm đất: Open-Meteo ERA5-Land (~9 km) — độ ẩm & nhiệt độ đất 0–7 cm. Chỉ tính tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền. Ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³ là mức thuận lợi cho hiệu ứng đại dương nâu.

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Độ ẩm tầng trung (500–700 hPa)

93% Rất thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Tầng giữa khí quyển rất ẩm (≥ 70%) — nuôi dưỡng đối lưu sâu, hạn chế không khí khô xâm nhập vào lõi bão.

87%Trung bình 54–100%Dao động 95%Điểm ≥ 60%

Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa)

6.7m/s · Thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Đứt gió thấp (~10–15 hải lý/giờ) — cấu trúc lõi bão được bảo toàn tốt.

15.1TB (m/s) 2.6–57.8Dao động 45%Điểm < 20kt

Độ ẩm tầng trung (%) Độ đứt gió (m/s) Ngưỡng thuận lợi

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm tầng trung	Độ đứt gió	Sức gió
07:00 04/09/1980	8.80°N, 147.00°E	81%	2.6 m/s	KXĐ
01:00 05/09/1980	10.50°N, 144.20°E	82%	15.8 m/s	KXĐ
19:00 05/09/1980	13.50°N, 144.00°E	77%	12.2 m/s	KXĐ
07:00 06/09/1980	14.50°N, 144.50°E	85%	7.6 m/s	KXĐ
01:00 07/09/1980	17.00°N, 143.50°E	87%	5.1 m/s	KXĐ
07:00 07/09/1980	18.00°N, 142.70°E	96%	4.0 m/s	74 km/h
19:00 07/09/1980	18.90°N, 139.80°E	87%	7.5 m/s	83 km/h
13:00 08/09/1980	20.80°N, 137.50°E	91%	7.5 m/s	111 km/h
07:00 09/09/1980	22.80°N, 134.40°E	94%	5.5 m/s	111 km/h
01:00 10/09/1980	24.50°N, 131.00°E	83%	11.3 m/s	120 km/h
07:00 10/09/1980	25.40°N, 130.10°E	93%	6.7 m/s	130 km/h
13:00 10/09/1980	26.90°N, 130.10°E	89%	8.9 m/s	130 km/h
07:00 11/09/1980	31.50°N, 131.10°E	95%	17.4 m/s	130 km/h
01:00 12/09/1980	42.00°N, 135.20°E	100%	33.8 m/s	111 km/h
19:00 12/09/1980	49.00°N, 133.00°E	100%	57.8 m/s	KXĐ
13:00 13/09/1980	51.50°N, 130.00°E	86%	27.2 m/s	KXĐ
07:00 14/09/1980	53.00°N, 135.00°E	90%	19.2 m/s	KXĐ
19:00 14/09/1980	52.00°N, 143.00°E	80%	23.3 m/s	KXĐ
13:00 15/09/1980	56.00°N, 146.00°E	54%	11.3 m/s	KXĐ
07:00 16/09/1980	59.00°N, 144.00°E	86%	16.9 m/s	KXĐ

Độ ẩm tầng trung khí quyển (trung bình 500–700 hPa) dao động 54–100% (trung bình 87%); 95% số điểm đạt mức ẩm thuận lợi (≥ 60%). Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa) dao động 2.6–57.8 m/s (trung bình 15.1 m/s ≈ 29 hải lý/giờ). Tại thời điểm bão đạt đỉnh, môi trường rất thuận lợi: tầng giữa đủ ẩm (93%) và đứt gió thấp (6.7 m/s) — cả hai yếu tố cùng hỗ trợ bão đạt cường độ cực đại. Pha tăng cường nhanh diễn ra trùng với cửa sổ môi trường thuận lợi (đứt gió xuống thấp và tầng giữa ẩm) — phù hợp với lý thuyết về tăng cường nhanh.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (2.5°, 4 obs synoptic/ngày) — RH tầng trung 500–700 hPa & đứt gió 200–850 hPa. Độ ẩm tầng trung ≥ 60% và độ đứt gió < 20 hải lý/giờ (~10 m/s) là các điều kiện thuận lợi cho bão. Độ đứt gió = độ lớn hiệu vector gió giữa 200 hPa và 850 hPa.

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Gió trung bình theo khối lượng lớp dẫn đường 850–200 hPa chính là "dòng chảy" lái cơn bão. So sánh vector dòng dẫn (xanh) với vector di chuyển thực của tâm bão (đỏ) suy từ hai điểm quỹ đạo liên tiếp cho biết bão có bám theo dòng môi trường hay không; phần lệch còn lại phản ánh beta-drift và các tác động khác.

Sai lệch góc trung bình

54°

Lệch vừa phải · lớn nhất 147°

Tốc độ dẫn đường vs thực

41 / 28 km/h

Dòng dẫn đủ mạnh để lái bão

Hướng dòng dẫn chủ đạo

tây bắc

phương vị ~313°

Vector dòng dẫn đường (850–200 hPa) Vector di chuyển thực của tâm bão Quỹ đạo bão

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Dòng dẫn đường	Di chuyển thực	Sai lệch góc
07:00 04/09/1980	8.80°N, 147.00°E	22.8 km/h · tây	17.3 km/h · tây bắc	18°
01:00 05/09/1980	10.50°N, 144.20°E	10.2 km/h · tây bắc	18.9 km/h · bắc	45°
19:00 05/09/1980	13.50°N, 144.00°E	18.0 km/h · tây	12.9 km/h · đông bắc	119°
07:00 06/09/1980	14.50°N, 144.50°E	12.8 km/h · tây	9.3 km/h · bắc	90°
01:00 07/09/1980	17.00°N, 143.50°E	42.6 km/h · tây	23.3 km/h · tây bắc	49°
07:00 07/09/1980	18.00°N, 142.70°E	40.3 km/h · tây	27.0 km/h · tây bắc	8°
19:00 07/09/1980	18.90°N, 139.80°E	54.2 km/h · tây	19.0 km/h · tây bắc	24°
13:00 08/09/1980	20.80°N, 137.50°E	18.2 km/h · tây bắc	19.1 km/h · tây bắc	10°
07:00 09/09/1980	22.80°N, 134.40°E	34.3 km/h · tây	25.0 km/h · tây	31°
01:00 10/09/1980	24.50°N, 131.00°E	57.2 km/h · tây nam	22.5 km/h · tây bắc	101°
07:00 10/09/1980	25.40°N, 130.10°E	35.3 km/h · tây nam	27.8 km/h · bắc	147°
13:00 10/09/1980	26.90°N, 130.10°E	46.2 km/h · tây	24.1 km/h · bắc	93°
07:00 11/09/1980	31.50°N, 131.10°E	67.7 km/h · tây bắc	52.0 km/h · bắc	36°
01:00 12/09/1980	42.00°N, 135.20°E	93.9 km/h · bắc	64.9 km/h · bắc	11°
19:00 12/09/1980	49.00°N, 133.00°E	72.4 km/h · tây bắc	22.1 km/h · tây bắc	5°
13:00 13/09/1980	51.50°N, 130.00°E	48.9 km/h · tây bắc	14.7 km/h · đông bắc	74°
07:00 14/09/1980	53.00°N, 135.00°E	40.3 km/h · bắc	70.2 km/h · đông	99°
19:00 14/09/1980	52.00°N, 143.00°E	31.8 km/h · bắc	49.9 km/h · đông bắc	33°
13:00 15/09/1980	56.00°N, 146.00°E	30.3 km/h · bắc	21.2 km/h · tây bắc	47°
07:00 16/09/1980	59.00°N, 144.00°E	45.6 km/h · bắc	20.9 km/h · tây bắc	38°

Dòng dẫn đường tầng cao (gió trung bình theo khối lượng lớp 850–200 hPa) dọc đường đi có tốc độ trung bình ~41 km/h, hướng chủ đạo về phía tây bắc. Bão di chuyển thực tế trung bình ~28 km/h; sai lệch góc trung bình giữa hướng dòng dẫn và hướng đi thực khoảng 54° (Lệch vừa phải), lớn nhất ~147°. Hướng di chuyển lệch vừa phải khỏi dòng dẫn — ngoài dòng môi trường, chuyển động của bão còn chịu tác động của beta-drift và tương tác với các hệ thống lân cận. Bão có lần đổi hướng mạnh (~84° quanh 13:00 13/09/1980) trong khi dòng dẫn gần như KHÔNG đổi (~4°) — chuyển hướng này nghiêng về nguyên nhân beta-drift/tương tác hơn là do dòng dẫn.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (gió u,v theo mực áp) — trung bình lớp dẫn đường 850–200 hPa. Hướng dòng dẫn = hướng gió trung bình lớp thổi về (0°=Bắc, 90°=Đông); hướng di chuyển suy từ 2 điểm quỹ đạo liên tiếp. Sai lệch nhỏ (ở Bắc bán cầu thường lệch về tây bắc) là biểu hiện của beta-drift.

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Quy mô vùng gió của bão — không chỉ gió mạnh đến đâu mà còn trải rộng bao xa — quyết định phạm vi và mức độ tàn phá. Mô phỏng bên dưới dựng theo số liệu bán kính gió lớn nhất trong best track JMA.

Gió mạnh (cấp 6+) Gió bão (cấp 10+) Mắt bão

Bão diện cực rộngvùng gió mạnh trải trên bán kính rất lớn — hiếm gặp, có thể ảnh hưởng đồng thời cả một vùng biển và dải bờ mênh mông

Gió mạnh (cấp 6+)

648km bán kính

Đường kính ~1296 km · trục lớn/nhỏ 741/556 km · phình về Bắc

Dải bán kính cả vòng đời: 278–648 km (TB ~488 km)

Gió bão (cấp 10+)

278km bán kính

Đường kính ~556 km · trục lớn/nhỏ 278/278 km

Dải bán kính cả vòng đời: 74–278 km (TB ~150 km) · 17 bản tin có lõi gió bão

Cấu trúc trường gió: hơi bất cân đối. Ghi nhận bán kính gió ở 20/49 mốc quan trắc.

Các điểm nổi bật khác về trường gió

Không chỉ tại thời điểm bán kính lớn nhất — dưới đây là những mốc đáng chú ý khác dọc đường đi, mỗi mốc phản ánh một đặc điểm riêng về cách trường gió của bão mở rộng, siết chặt hay lệch hướng theo từng pha.

Vùng gió mạnh cực đại

BK 648 km ĐK 1296 km Gió tâm 130 km/h Lệch 1.33× về Bắc

Thời điểm trường gió cấp 6+ trải rộng nhất — phạm vi ảnh hưởng gió mạnh, gió giật lớn nhất trong toàn bộ vòng đời bão.

13:00 10/09/1980

Lõi gió bão cực đại

BK 278 km ĐK 556 km Gió tâm 130 km/h

Thời điểm vùng gió bão cấp 10+ — lõi nguy hiểm nhất bao quanh mắt bão — mở rộng lớn nhất.

13:00 11/09/1980

Trường gió lệch nhất

BK 324 km ĐK 648 km Gió tâm 83 km/h Lệch 2.5× về Đông Bắc

Thời điểm trường gió mất cân đối rõ rệt nhất — "nửa nguy hiểm" dồn mạnh về phía Đông Bắc, khiến khu vực đó chịu gió và sóng nặng hơn hẳn nửa còn lại.

13:00 07/09/1980

Bão "nở" nhanh nhất

BK 556 km ĐK 1111 km Gió tâm 111 km/h Lệch 1.4× về Đông Bắc

Vùng gió mạnh bung rộng thêm khoảng 93 km bán kính so với bản tin liền trước (~15 km bán kính/giờ) — hoàn lưu mở rộng nhanh, vùng nguy hiểm lan ra tứ phía.

01:00 09/09/1980

Giai đoạn bão siết chặt nhất

BK 324 km ĐK 648 km Gió tâm 102 km/h Lệch 2.5× về Đông Bắc

Trường gió co gọn quanh mắt bão trong khi vẫn duy trì lõi gió bão — cấu trúc siết chặt kiểu này thường đi kèm mắt bão rõ nét và nguy cơ tăng cấp bùng phát.

01:00 08/09/1980

Vùng gió mạnh (cấp 6 trở lên) mở rộng lớn nhất tới bán kính khoảng 648 km (~350 hải lý, đường kính ~1296 km) vào 13:00 10/09/1980 khi sức gió tâm bão ~130 km/h. Vùng gió bão rất mạnh (cấp 10 trở lên) đạt bán kính tối đa ~278 km (~150 hải lý) — đây là lõi nguy hiểm nhất bao quanh mắt bão. Xét về quy mô, bão được xếp vào nhóm "Bão diện cực rộng": vùng gió mạnh trải trên bán kính rất lớn — hiếm gặp, có thể ảnh hưởng đồng thời cả một vùng biển và dải bờ mênh mông. Trường gió hơi bất cân đối (tỉ lệ trục lớn/trục nhỏ ~1.33), phình rộng nhất về phía Bắc — thường do cộng hưởng giữa tốc độ di chuyển của bão với hoàn lưu, khiến "nửa nguy hiểm" của bão dồn lệch về hướng này. Bán kính gió rộng đồng nghĩa diện tích mặt biển bị gió dồn lớn hơn (nguy cơ nước dâng do bão cao), đà gió dài tạo sóng lớn và sóng lừng lan xa, kèm dải mưa hoàn lưu gây gió giật và ngập lụt trên diện rộng ngay cả khi tâm bão còn ở xa. Bán kính vùng gió mạnh cũng là căn cứ để khoanh vùng nguy hiểm trên biển, xác định phạm vi sơ tán và ước tính khoảng thời gian an toàn còn lại trước khi gió mạnh ập tới. Xét riêng vùng gió bão rất mạnh (cấp 10+): ghi nhận ở 17 bản tin, bán kính dao động khoảng 74–278 km (trung bình ~150 km), cho thấy quy mô lõi nguy hiểm thay đổi theo từng pha của bão chứ không cố định.

Bán kính gió lấy theo giá trị lớn nhất trong vòng đời bão (nguồn: best track JMA). Vòng gió được vẽ lệch tâm theo trục lớn/nhỏ để phản ánh mức độ bất cân đối của trường gió thực tế.

Biểu đồ vòng đời cường độ

Sức gió (km/h)Áp suất (hPa)

Bản đồ đường đi & cường độ (tự dựng từ best track JMA · bấm vào từng mốc để xem chi tiết)

Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS bão ORCHID — Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS (đổi theo mốc thời gian đang chọn)

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Bão ORCHID (1980) được JMA ghi nhận theo dõi đầu tiên tại vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương lúc 07:00 04/09/1980. Hệ thống chính thức mạnh lên thành bão (cấp 8) tại vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương vào 07:00 07/09/1980. Bão đạt cường độ đỉnh gần ngoài khơi Tây Bắc Thái Bình Dương với sức gió 130 km/h (~70 kt), phân loại Bão rất mạnh, áp suất tâm thấp nhất 960 hPa. Xét theo gió mạnh nhất, đây là cơn bão mạnh thứ 14/24 của mùa bão 1980. Bão được ghi nhận lần cuối tại vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương lúc 07:00 16/09/1980. Tổng quãng đường di chuyển khoảng 7911 km trong 12 ngày 0 giờ (tốc độ trung bình ~27 km/h). Tăng cường bùng nổ: sức gió tăng 55 kt trong ≤24 giờ (vượt xa ngưỡng RI 30 kt). Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung ~87% (Rất thuận lợi), đứt gió thẳng đứng ~15.1 m/s (Thuận lợi). Về độ sâu đáy biển: bão đi qua vùng biển sâu trung bình ~3,129 m (Rất thuận lợi cho việc tiếp nhiệt), tại điểm đạt đỉnh độ sâu ~4,782 m — biển càng sâu, lớp nước ấm càng dày và bão càng ít bị vệt nước lạnh làm suy yếu. Về nhiệt lượng đại dương (OHC): trung bình dọc đường đi ~63.6 kJ/cm² (Thuận lợi cho RI — ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm²), tại điểm đạt đỉnh ~50.9 kJ/cm². OHC phản ánh bề dày lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C — thước đo trực tiếp hơn cả SST và độ sâu đáy biển. Về hiệu ứng đại dương nâu: khi tâm bão ở trên đất liền, độ ẩm đất tầng mặt trung bình ~0.49 m³/m³ (Bão hòa nước — ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³). Về tương tác đất liền: tâm bão đổ bộ 4 lần, lần đầu tại vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương với sức gió ~130 km/h (Bão rất mạnh); khi trở ra biển suy yếu còn ~130 km/h. Tổng thời gian tâm bão nằm trên đất liền khoảng 69.8 giờ.

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Khi hai cơn bão (xoáy thuận) tiến lại đủ gần nhau — thường trong khoảng ~1.400 km — chúng bắt đầu quay quanh một điểm chung nằm giữa hai tâm, gọi là khối tâm chung. Hiện tượng này được nhà khí tượng Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara mô tả năm 1921 nên mang tên ông.

Ở Bắc bán cầu, hai xoáy quay quanh nhau theo chiều ngược kim đồng hồ, khiến quỹ đạo cả hai bị bẻ cong và hướng di chuyển thay đổi khó lường. Tùy vào khoảng cách và chênh lệch cường độ, tương tác có thể dẫn tới ba kết cục chính:

Xoay quanh nhau: hai cơn cùng quay quanh khối tâm chung như đang "khiêu vũ", quỹ đạo uốn cong nhưng vẫn giữ khoảng cách với nhau.
Hấp thụ (nuốt): cơn mạnh hơn hút lấy và nhập cơn yếu hơn vào làm một, hợp nhất thành một xoáy lớn duy nhất.
Đẩy xa nhau: sau khi quay được một đoạn, hai cơn tách ra và bị "văng" theo hai hướng ngược nhau, rời xa dần.

Vì vậy đây là yếu tố quan trọng khi dự báo đường đi của bão đôi.

Bên dưới là phân tích cụ thể mức độ tương tác giữa cơn bão này với từng cơn bão cùng thời kỳ, kèm mô phỏng chuyển động hai tâm bão.

Đang phân tích tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ…

Hình ảnh vệ tinh

Ảnh mây vệ tinh ghi nhận trong quá trình hoạt động

Vệ tinh

Không có hình ảnh vệ tinh cho cơn bão này.

Menu Chính

ORCHID (1980)

Bán kính gió

Diễn biến: ORCHID (1980)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Gió bão (cấp 10+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam

Menu Chính

NGÔN NGỮ

Chọn vị trí xem thời tiết

ORCHID (1980)

Diễn biến: ORCHID (1980)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Gió bão (cấp 10+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam