Bạn đang xem cơn bão BETTY Nguồn: JMA

Trang này chỉ hiển thị dữ liệu của bão BETTY từ một nguồn duy nhất là đài JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản). Nếu bạn muốn xem và đối chiếu thêm dữ liệu từ các đài khác như JTWC, CMA, KMA, HKO... hãy chuyển sang phiên bản V4.

Xem bản V4

BETTY (1975)

Bão trước Bão sau

Hoạt động: 17/09/1975 - 24/09/1975

Áp suất nhỏ nhất: 950 hPa

Trước Sau

Quay lại

Đang hiển thị:

Chỉ giữ tên bão đang chọn

Độ mờ bão khác: 65%

Bán kính gió

Cấp độ gió (Beaufort): Vùng áp thấp (< Cấp 6) Áp thấp nhiệt đới (Cấp 6-7) Bão (Cấp 8-9) Bão mạnh (Cấp 10-11) Bão rất mạnh (Cấp 12-15) Siêu bão (Cấp 16-17)

Diễn biến: BETTY (1975)

Nhật ký quan trắc · Mùa bão 1975

28 mốc

Thời gian	Tọa độ tâm	Áp suất	Sức gió	Gió giật	Phân loại	Bán kính gió (cấp 6+)
13:00 17/09/1975	16.0°N, 143.0°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 17/09/1975	16.6°N, 142.0°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 18/09/1975	16.6°N, 140.8°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 18/09/1975	16.8°N, 139.2°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 18/09/1975	17.0°N, 138.0°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 18/09/1975	16.9°N, 137.5°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 19/09/1975	16.6°N, 137.2°E	994hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 19/09/1975	16.5°N, 136.3°E	990hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 19/09/1975	16.7°N, 135.6°E	990hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 19/09/1975	17.4°N, 135.6°E	985hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 20/09/1975	18.3°N, 135.6°E	985hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 20/09/1975	19.2°N, 134.7°E	980hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 20/09/1975	19.8°N, 133.5°E	980hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 20/09/1975	20.7°N, 132.0°E	975hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 21/09/1975	21.3°N, 130.6°E	975hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 21/09/1975	21.9°N, 129.4°E	970hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 21/09/1975	22.5°N, 127.7°E	960hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 21/09/1975	22.6°N, 126.2°E	955hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 22/09/1975	22.7°N, 124.8°E	950hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 22/09/1975	22.5°N, 123.4°E	950hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 22/09/1975	22.6°N, 122.0°E	950hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 22/09/1975	22.6°N, 120.7°E	965hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 23/09/1975	22.7°N, 119.8°E	975hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 23/09/1975	22.7°N, 119.0°E	985hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 23/09/1975	23.2°N, 118.0°E	985hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 23/09/1975	23.7°N, 117.0°E	985hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 24/09/1975	23.5°N, 115.5°E	992hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 24/09/1975	24.0°N, 115.0°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--

Để xem rõ thông tin bán kính vùng gió mạnh (từ cấp 6+), nhấn nút Xem tại cột Bán kính gió (cấp 6+) trong bảng diễn biến (track) bên phải.

Tổng quan khái quát toàn bộ cơn bão

Hành trình, cường độ đỉnh, xếp hạng trong năm & các đặc điểm bất thường — tổng hợp tự động từ chuỗi quan trắc JMA và các dũ liệu quốc tế khác

Khái quát

Hồ sơ khái quát cơn bão

BETTY · 1975

Số hiệu 197512 · Nguồn quan trắc: JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản)

Vùng áp thấp

Ghi nhận cuối: 18669 ngày trước (07:00 24/09/1975)

0 km/hGió đỉnh (~0 kt)Sức gió mạnh nhất bão đạt được trong cả vòng đời — càng cao thì bão càng dữ dội.

950 hPaÁp suất thấp nhấtÁp suất tại tâm bão; con số càng thấp thì bão càng mạnh.

3,321 kmQuãng đườngTổng chiều dài đường đi mà tâm bão đã vạch ra từ đầu đến cuối.

6 ngày 18 giờThời gian hoạt độngKhoảng thời gian từ lúc bão hình thành đến khi tan hẳn.

#12/21Mạnh nhất năm 1975Thứ hạng sức gió của bão so với mọi cơn bão trong cùng mùa.

Theo dõi đầu tiên Thành bão Đạt đỉnh Ghi nhận cuối Địa danh lấy từ BigDataCloud

Ghi nhận theo dõi đầu tiên

vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương

13:00 17/09/1975

16.00°N, 143.00°E

Vùng áp thấp 1006 hPa

Chính thức mạnh lên thành bão

Không đạt cấp bão

Hệ thống chưa từng đạt cấp 8 trong vòng đời.

Đạt cường độ đỉnh

Biển Philippines (Tây Thái Bình Dương)

01:00 22/09/1975

22.70°N, 124.80°E

Vùng áp thấp 950 hPa

Ghi nhận cuối cùng

ngoài khơi Tây Bắc Thái Bình Dương

07:00 24/09/1975

24.00°N, 115.00°E

Vùng áp thấp 1002 hPa

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

2Số lần đổ bộ

17.2 giờThời gian trên đất

KXĐGió mạnh nhất khi vào bờ

Trên đấtVị trí ghi nhận cuối

Chỉ tính là đổ bộ khi tâm bão nằm trên đất liền từ 5 phút trở lên; các lần chỉ quét qua đất dưới 5 phút được xem là không đáng kể và không đưa vào thống kê.

1Lần đổ bộ 1

Khi vào bờ

Biển Đông

17:40 22/09/1975

KXĐ · 962 hPa

Vùng áp thấp · 22.6, 120.99

4 giờ 10 phút

Khi trở ra biển

Biển Đông

21:50 22/09/1975

KXĐ · 970 hPa

Vùng áp thấp · 22.65, 120.27

Gió mạnh nhất khi trên đất: KXĐ Không có dữ liệu để xác định biến thiên sức gió khi qua đất.

Mô phỏng lần đổ bộ #1 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

2Lần đổ bộ 2 · kết thúc trên đất liền

Khi vào bờ

Biển Hoa Đông

18:00 23/09/1975

KXĐ · 985 hPa

Vùng áp thấp · 23.62, 117.17

13 giờ

Kết thúc

Suy yếu & tan trên đất liền

Tâm bão không trở lại biển sau khi đổ bộ.

Gió mạnh nhất khi trên đất: KXĐ Không có dữ liệu để xác định biến thiên sức gió khi qua đất.

Mô phỏng lần đổ bộ #2 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

Lưu ý quan trọng về sức gió: Mọi trị số sức gió ở phần này (ký hiệu dấu ~) đều là giá trị NỘI SUY giữa các điểm track — được ước lượng tại điểm bão vào/ra bờ nằm GIỮA hai bản tin quan trắc, KHÔNG phải số đo thực tế tại thời điểm đó. Khi bản tin gốc không có dữ liệu gió, hệ thống ghi KXĐ (không xác định) thay vì 0 km/h. Vị trí đổ bộ được xác định bằng cách nội suy đường đi tâm bão (~5 km/điểm) rồi đối chiếu dữ liệu đường bờ biển; địa danh điểm vào/ra lấy từ OpenStreetMap. Cường độ là của TÂM bão, hoàn lưu & mưa có thể ảnh hưởng đất liền sớm hơn.

Mức độ mạnh trong năm

#12 trên tổng 21 cơn bão mùa 1975
(xếp theo gió mạnh nhất)

Tăng cường nhanh (RI)

0kt/24h

Không ghi nhận tăng cường nhanh rõ rệt (mức tăng gió lớn nhất 0 kt/24h).

Mức sụt áp tối đa

10hPa/6h

15hPa/12h

25hPa/24h

35hPa/48h

Sụt áp rất nhanh Giảm 25 hPa/24h — bão mạnh lên rất nhanh, thường đi kèm tăng cấp bùng phát.

Sụt áp càng lớn trong thời gian ngắn cho thấy bão tăng cấp càng dữ dội. Mốc ~24 hPa/24h là ngưỡng "bom khí tượng" (bão bùng nổ cường độ).

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Di chuyển tương đối ổn định, không có bất thường quỹ đạo đáng kể.

20.5Tốc độ TB (km/h)

31.2Tốc độ tối đa (km/h)

1.09×Độ uốn khúc

Kết cấu gió & năng lượng

Bán kính gió mạnh: —

Đường kính vùng bão: —

ACE: 0 ×10⁴ kt²

PDI: 0 ×10⁶ kt³

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

ACE & PDI được tính từ gió 1 phút, quy đổi từ gió 10 phút (JMA) qua một hệ số. Mặc định là 1.14 (WMO). Bạn có thể đặt lại hệ số trong khoảng 1.05–1.30, và/hoặc thêm các khoảng cấp gió Beaufort dùng hệ số riêng. Cài đặt được lưu trong trình duyệt và áp dụng cho mọi cơn bão cho tới khi bạn thay đổi hoặc đưa về mặc định.

Hệ số mặc định

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Cơn bão xảy ra trước 09/1981 — nằm ngoài phạm vi bộ dữ liệu tái phân tích SST (NOAA OISST v2.1).

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

5,762 m Rất thuận lợi

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Biển rất sâu (≥ 1000 m) — kho nhiệt đại dương khổng lồ, gần như không có phản hồi nước lạnh khi bão khuấy trộn, điều kiện lý tưởng để duy trì và tăng cường.

4,366 mĐộ sâu trung bình

6,071 mSâu nhất

15 mNông nhất

5,762 mTại điểm đạt đỉnh

88%Điểm ≥ 200 m

Đường phía trên là sức gió của bão; khối bên dưới là mặt cắt đáy biển; phần đất nâu nhô lên trên mặt biển là địa hình khi bão đã vào bờ. Chạm/bấm vào từng điểm để xem độ sâu (hoặc cao độ) & sức gió tại đó.

Đáy biển (tô theo độ sâu) Sức gió tâm bão Ranh giới biển sâu 200 m Nước nông ven bờ Địa hình đất liền (nhô trên mặt biển)

0 km/hGió TB khi ở biển sâu (≥ 200 m)

0 km/hGió TB khi ở nước nông (< 200 m)

▲ 268 mCao độ địa hình TB khi tâm bão trên đất liền (9 điểm)

▲ 632 mĐịa hình cao nhất tâm bão đi qua sau khi vào bờ

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ sâu / Cao độ	Phân loại	Sức gió
13:00 17/09/1975	16.00°N, 143.00°E	2,643 m	Biển sâu	KXĐ
19:00 17/09/1975	16.60°N, 142.00°E	4,428 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 18/09/1975	16.60°N, 140.80°E	4,785 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 18/09/1975	16.80°N, 139.20°E	4,813 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 18/09/1975	17.00°N, 138.00°E	5,357 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 18/09/1975	16.90°N, 137.50°E	5,715 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 19/09/1975	16.60°N, 137.20°E	4,938 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 19/09/1975	16.50°N, 136.30°E	5,049 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 19/09/1975	16.70°N, 135.60°E	5,243 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 19/09/1975	17.40°N, 135.60°E	4,552 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 20/09/1975	18.30°N, 135.60°E	4,508 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 20/09/1975	19.20°N, 134.70°E	5,808 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 20/09/1975	19.80°N, 133.50°E	5,944 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 20/09/1975	20.70°N, 132.00°E	5,957 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 21/09/1975	21.30°N, 130.60°E	5,788 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 21/09/1975	21.90°N, 129.40°E	5,172 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 21/09/1975	22.50°N, 127.70°E	5,503 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 21/09/1975	22.60°N, 126.20°E	5,441 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 22/09/1975	22.70°N, 124.80°E	5,762 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 22/09/1975	22.50°N, 123.40°E	5,329 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 22/09/1975	22.60°N, 122.00°E	4,677 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 22/09/1975	22.60°N, 120.70°E	▲ 632 m	Đồi núi thấp	KXĐ
01:00 23/09/1975	22.70°N, 119.80°E	240 m	Biển sâu vừa	KXĐ
07:00 23/09/1975	22.70°N, 119.00°E	53 m	Thềm lục địa	KXĐ
13:00 23/09/1975	23.20°N, 118.00°E	16 m	Rất nông ven bờ	KXĐ
19:00 23/09/1975	23.70°N, 117.00°E	▲ 61 m	Đồng bằng cao	KXĐ
01:00 24/09/1975	23.50°N, 115.50°E	▲ 295 m	Trung du	KXĐ
07:00 24/09/1975	24.00°N, 115.00°E	▲ 273 m	Trung du	KXĐ

Dọc hành trình, độ sâu đáy biển nơi tâm bão đi qua dao động 15–6,071 m (trung bình ~4,366 m); 88% số điểm lấy mẫu nằm trên vùng biển sâu ≥ 200 m. Độ sâu là chỉ dấu gián tiếp cho bề dày lớp nước ấm (nhiệt lượng đại dương khả dụng): biển càng sâu, nước lạnh tầng dưới càng khó bị khuấy lên làm mát mặt biển, nên bão càng được tiếp nhiệt bền bỉ. Khi đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển rất sâu ~5,762 m — kho nhiệt gần như vô hạn so với nhu cầu của bão, hoàn toàn phù hợp để bão đạt và giữ phân loại Vùng áp thấp. Về cuối vòng đời, tâm bão đi vào vùng biển nông dần (từ ~2,643 m xuống ~18 m) khi tiến gần bờ — độ sâu giảm khiến khuấy trộn dễ đưa nước lạnh lên mặt, cộng ma sát đáy, góp phần làm bão suy yếu. Khi tâm bão đã đi vào bờ (9 điểm mẫu trên đất liền), phần này hiển thị CAO ĐỘ ĐỊA HÌNH thay cho độ sâu biển — địa hình cao trung bình ~268 m, nơi cao nhất ~632 m so với mực nước biển. Trên đất, bão mất hẳn nguồn cấp nhiệt ẩm từ đại dương và chịu thêm ma sát địa hình, nên suy yếu nhanh; địa hình càng cao (đồi núi) thì quá trình phá vỡ hoàn lưu càng mạnh.

Nguồn dữ liệu độ sâu & cao độ: GEBCO 2020 (lưới ~450 m) · Open Topo Data (GEBCO 2020 bao gồm cả địa hình đất liền). Giá trị âm = độ sâu đáy biển, dương = cao độ địa hình so với mực nước biển. Ngưỡng 200 m ≈ mép thềm lục địa — ranh giới giữa biển sâu (tiếp nhiệt tốt) và biển nông (dễ bị làm lạnh).

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Cơn bão xảy ra trước 1980 — nằm ngoài phạm vi bộ dữ liệu tái phân tích đại dương NOAA GODAS.

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

0.37 m³/m³ Rất ẩm ướt tại điểm đạt đỉnh trên đất

Tiềm năng đại dương nâu: Đất rất ẩm (0,30–0,40 m³/m³) — nguồn ẩm bốc hơi lớn, đủ để nuôi dòng nhiệt tiềm ẩn duy trì đối lưu; tiềm năng đại dương nâu cao.

0.43Độ ẩm đất TB (m³/m³)

0.48Cao nhất

0.37Thấp nhất

0.37Tại điểm đạt đỉnh

100%Điểm đất rất ẩm ≥ 0,30

Hiệu ứng đại dương nâu (Brown Ocean Effect) là hiện tượng bão nhiệt đới duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu như thường lệ. Thông thường vào bờ bão mất nguồn nhiệt-ẩm từ biển; nhưng nếu nền đất đủ ẩm ướt (m³/m³ cao — vừa mưa lớn, đầm lầy, đồng bằng ngập nước), bề mặt đất bốc hơi mạnh gần như mặt biển, cấp dòng nhiệt tiềm ẩn nuôi đối lưu và giữ cho hoàn lưu bão sống lâu hơn. Vì thế độ ẩm đất là yếu tố then chốt bổ sung cho SST/OHC (chỉ có trên biển) để đánh giá đầy đủ số phận của bão khi đã vào đất liền.

Độ ẩm đất & sức gió tại từng mốc bão trên đất liền Độ ẩm đất (m³/m³) Ngưỡng 0,30 Sức gió (km/h)

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm đất	Nhiệt độ đất	Sức gió
19:00 22/09/1975	22.60°N, 120.70°E	0.37 m³/m³ (Rất ẩm)	26.0°C	KXĐ
19:00 23/09/1975	23.70°N, 117.00°E	0.48 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	25.0°C	KXĐ
01:00 24/09/1975	23.50°N, 115.50°E	0.43 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	23.6°C	KXĐ
07:00 24/09/1975	24.00°N, 115.00°E	0.43 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	22.3°C	KXĐ

Độ ẩm đất tầng mặt (0–7 cm) tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền dao động 0.37–0.48 m³/m³ (trung bình ~0.43 m³/m³); 100% số điểm đạt mức đất rất ẩm (≥ 0,30 m³/m³). Hiệu ứng "đại dương nâu" xảy ra khi đất đủ ẩm để bốc hơi mạnh như mặt biển, cấp dòng nhiệt-ẩm tiềm ẩn nuôi đối lưu — nhờ đó một số cơn bão vẫn duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu ngay. Tại/gần thời điểm bão đạt cường độ đỉnh khi ở trên đất liền, độ ẩm đất ~0.37 m³/m³ (Rất ẩm ướt). Bão suy yếu dần trên đất liền (từ ~0 xuống ~0 km/h) — nền đất không đủ ẩm để bù nguồn nhiệt-ẩm đã mất khi rời biển. Nhiệt độ đất tầng mặt trung bình ~24.2°C — đất càng ấm thì bốc hơi càng thuận lợi cho hiệu ứng này.

Nguồn dữ liệu độ ẩm đất: Open-Meteo ERA5-Land (~9 km) — độ ẩm & nhiệt độ đất 0–7 cm. Chỉ tính tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền. Ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³ là mức thuận lợi cho hiệu ứng đại dương nâu.

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Độ ẩm tầng trung (500–700 hPa)

69% Thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Độ ẩm tầng trung dồi dào (≥ 60%) — điều kiện tốt để duy trì mây dông quanh tâm bão.

74%Trung bình 50–100%Dao động 95%Điểm ≥ 60%

Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa)

5.2m/s · Thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Đứt gió thấp (~10–15 hải lý/giờ) — cấu trúc lõi bão được bảo toàn tốt.

9.6TB (m/s) 1.9–19.7Dao động 47%Điểm < 20kt

Độ ẩm tầng trung (%) Độ đứt gió (m/s) Ngưỡng thuận lợi

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm tầng trung	Độ đứt gió	Sức gió
13:00 17/09/1975	16.00°N, 143.00°E	67%	1.9 m/s	KXĐ
01:00 18/09/1975	16.60°N, 140.80°E	75%	12.8 m/s	KXĐ
07:00 18/09/1975	16.80°N, 139.20°E	77%	10.5 m/s	KXĐ
19:00 18/09/1975	16.90°N, 137.50°E	70%	10.8 m/s	KXĐ
01:00 19/09/1975	16.60°N, 137.20°E	65%	13.4 m/s	KXĐ
13:00 19/09/1975	16.70°N, 135.60°E	50%	11.7 m/s	KXĐ
01:00 20/09/1975	18.30°N, 135.60°E	65%	8.1 m/s	KXĐ
07:00 20/09/1975	19.20°N, 134.70°E	73%	13.7 m/s	KXĐ
19:00 20/09/1975	20.70°N, 132.00°E	70%	6.9 m/s	KXĐ
01:00 21/09/1975	21.30°N, 130.60°E	72%	19.7 m/s	KXĐ
13:00 21/09/1975	22.50°N, 127.70°E	67%	6.7 m/s	KXĐ
19:00 21/09/1975	22.60°N, 126.20°E	74%	13.6 m/s	KXĐ
01:00 22/09/1975	22.70°N, 124.80°E	69%	5.2 m/s	KXĐ
07:00 22/09/1975	22.50°N, 123.40°E	81%	13.2 m/s	KXĐ
19:00 22/09/1975	22.60°N, 120.70°E	73%	13.0 m/s	KXĐ
01:00 23/09/1975	22.70°N, 119.80°E	72%	4.6 m/s	KXĐ
13:00 23/09/1975	23.20°N, 118.00°E	82%	6.6 m/s	KXĐ
19:00 23/09/1975	23.70°N, 117.00°E	97%	4.8 m/s	KXĐ
07:00 24/09/1975	24.00°N, 115.00°E	100%	5.4 m/s	KXĐ

Độ ẩm tầng trung khí quyển (trung bình 500–700 hPa) dao động 50–100% (trung bình 74%); 95% số điểm đạt mức ẩm thuận lợi (≥ 60%). Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa) dao động 1.9–19.7 m/s (trung bình 9.6 m/s ≈ 19 hải lý/giờ). Tại thời điểm bão đạt đỉnh, môi trường rất thuận lợi: tầng giữa đủ ẩm (69%) và đứt gió thấp (5.2 m/s) — cả hai yếu tố cùng hỗ trợ bão đạt cường độ cực đại.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (2.5°, 4 obs synoptic/ngày) — RH tầng trung 500–700 hPa & đứt gió 200–850 hPa. Độ ẩm tầng trung ≥ 60% và độ đứt gió < 20 hải lý/giờ (~10 m/s) là các điều kiện thuận lợi cho bão. Độ đứt gió = độ lớn hiệu vector gió giữa 200 hPa và 850 hPa.

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Gió trung bình theo khối lượng lớp dẫn đường 850–200 hPa chính là "dòng chảy" lái cơn bão. So sánh vector dòng dẫn (xanh) với vector di chuyển thực của tâm bão (đỏ) suy từ hai điểm quỹ đạo liên tiếp cho biết bão có bám theo dòng môi trường hay không; phần lệch còn lại phản ánh beta-drift và các tác động khác.

Sai lệch góc trung bình

32°

Lệch vừa phải · lớn nhất 99°

Tốc độ dẫn đường vs thực

28 / 21 km/h

Dòng dẫn đủ mạnh để lái bão

Hướng dòng dẫn chủ đạo

tây

phương vị ~256°

Vector dòng dẫn đường (850–200 hPa) Vector di chuyển thực của tâm bão Quỹ đạo bão

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Dòng dẫn đường	Di chuyển thực	Sai lệch góc
13:00 17/09/1975	16.00°N, 143.00°E	19.1 km/h · tây bắc	21.0 km/h · tây bắc	2°
01:00 18/09/1975	16.60°N, 140.80°E	31.9 km/h · tây	28.6 km/h · tây	7°
07:00 18/09/1975	16.80°N, 139.20°E	27.4 km/h · tây	21.6 km/h · tây	7°
19:00 18/09/1975	16.90°N, 137.50°E	11.7 km/h · tây	7.7 km/h · tây nam	34°
01:00 19/09/1975	16.60°N, 137.20°E	10.3 km/h · tây	16.1 km/h · tây	14°
13:00 19/09/1975	16.70°N, 135.60°E	11.9 km/h · tây	13.0 km/h · bắc	99°
01:00 20/09/1975	18.30°N, 135.60°E	23.0 km/h · tây bắc	23.0 km/h · tây bắc	18°
07:00 20/09/1975	19.20°N, 134.70°E	33.7 km/h · tây bắc	23.7 km/h · tây bắc	3°
19:00 20/09/1975	20.70°N, 132.00°E	27.2 km/h · tây bắc	26.7 km/h · tây bắc	10°
01:00 21/09/1975	21.30°N, 130.60°E	42.4 km/h · tây	23.5 km/h · tây bắc	30°
13:00 21/09/1975	22.50°N, 127.70°E	37.7 km/h · tây	25.7 km/h · tây	15°
19:00 21/09/1975	22.60°N, 126.20°E	35.2 km/h · tây nam	24.0 km/h · tây	41°
01:00 22/09/1975	22.70°N, 124.80°E	36.9 km/h · tây nam	24.2 km/h · tây	20°
07:00 22/09/1975	22.50°N, 123.40°E	55.4 km/h · tây nam	24.0 km/h · tây	52°
19:00 22/09/1975	22.60°N, 120.70°E	43.9 km/h · tây nam	15.5 km/h · tây	59°
01:00 23/09/1975	22.70°N, 119.80°E	32.6 km/h · tây nam	13.7 km/h · tây	40°
13:00 23/09/1975	23.20°N, 118.00°E	27.0 km/h · tây nam	19.4 km/h · tây bắc	72°
19:00 23/09/1975	23.70°N, 117.00°E	8.7 km/h · tây nam	25.7 km/h · tây	24°
07:00 24/09/1975	24.00°N, 115.00°E	20.8 km/h · tây	12.6 km/h · tây bắc	63°

Dòng dẫn đường tầng cao (gió trung bình theo khối lượng lớp 850–200 hPa) dọc đường đi có tốc độ trung bình ~28 km/h, hướng chủ đạo về phía tây. Bão di chuyển thực tế trung bình ~21 km/h; sai lệch góc trung bình giữa hướng dòng dẫn và hướng đi thực khoảng 32° (Lệch vừa phải), lớn nhất ~99°. Hướng di chuyển lệch vừa phải khỏi dòng dẫn — ngoài dòng môi trường, chuyển động của bão còn chịu tác động của beta-drift và tương tác với các hệ thống lân cận. Bão có lần đổi hướng mạnh (~96° quanh 13:00 19/09/1975) trong khi dòng dẫn gần như KHÔNG đổi (~16°) — chuyển hướng này nghiêng về nguyên nhân beta-drift/tương tác hơn là do dòng dẫn.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (gió u,v theo mực áp) — trung bình lớp dẫn đường 850–200 hPa. Hướng dòng dẫn = hướng gió trung bình lớp thổi về (0°=Bắc, 90°=Đông); hướng di chuyển suy từ 2 điểm quỹ đạo liên tiếp. Sai lệch nhỏ (ở Bắc bán cầu thường lệch về tây bắc) là biểu hiện của beta-drift.

Biểu đồ vòng đời cường độ

Sức gió (km/h)Áp suất (hPa)

Bản đồ đường đi & cường độ (tự dựng từ best track JMA · bấm vào từng mốc để xem chi tiết)

Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS bão BETTY — Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS (đổi theo mốc thời gian đang chọn)

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Bão BETTY (1975) được JMA ghi nhận theo dõi đầu tiên tại vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương lúc 13:00 17/09/1975. Trong suốt vòng đời, hệ thống chưa chính thức đạt cấp bão (cấp 8). Bão đạt cường độ đỉnh gần Biển Philippines (Tây Thái Bình Dương) với sức gió 0 km/h (~0 kt), phân loại Vùng áp thấp, áp suất tâm thấp nhất 950 hPa. Xét theo gió mạnh nhất, đây là cơn bão mạnh thứ 12/21 của mùa bão 1975. Bão được ghi nhận lần cuối tại ngoài khơi Tây Bắc Thái Bình Dương lúc 07:00 24/09/1975. Tổng quãng đường di chuyển khoảng 3321 km trong 6 ngày 18 giờ (tốc độ trung bình ~21 km/h). Không ghi nhận tăng cường nhanh rõ rệt (mức tăng gió lớn nhất 0 kt/24h). Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung ~74% (Thuận lợi), đứt gió thẳng đứng ~9.6 m/s (Thuận lợi). Về độ sâu đáy biển: bão đi qua vùng biển sâu trung bình ~4,366 m (Rất thuận lợi cho việc tiếp nhiệt), tại điểm đạt đỉnh độ sâu ~5,762 m — biển càng sâu, lớp nước ấm càng dày và bão càng ít bị vệt nước lạnh làm suy yếu. Về hiệu ứng đại dương nâu: khi tâm bão ở trên đất liền, độ ẩm đất tầng mặt trung bình ~0.43 m³/m³ (Rất ẩm ướt — ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³). Về tương tác đất liền: tâm bão đổ bộ 2 lần, lần đầu tại Biển Đông với sức gió ~0 km/h (Vùng áp thấp); khi trở ra biển suy yếu còn ~0 km/h. Tổng thời gian tâm bão nằm trên đất liền khoảng 17.2 giờ.

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Khi hai cơn bão (xoáy thuận) tiến lại đủ gần nhau — thường trong khoảng ~1.400 km — chúng bắt đầu quay quanh một điểm chung nằm giữa hai tâm, gọi là khối tâm chung. Hiện tượng này được nhà khí tượng Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara mô tả năm 1921 nên mang tên ông.

Ở Bắc bán cầu, hai xoáy quay quanh nhau theo chiều ngược kim đồng hồ, khiến quỹ đạo cả hai bị bẻ cong và hướng di chuyển thay đổi khó lường. Tùy vào khoảng cách và chênh lệch cường độ, tương tác có thể dẫn tới ba kết cục chính:

Xoay quanh nhau: hai cơn cùng quay quanh khối tâm chung như đang "khiêu vũ", quỹ đạo uốn cong nhưng vẫn giữ khoảng cách với nhau.
Hấp thụ (nuốt): cơn mạnh hơn hút lấy và nhập cơn yếu hơn vào làm một, hợp nhất thành một xoáy lớn duy nhất.
Đẩy xa nhau: sau khi quay được một đoạn, hai cơn tách ra và bị "văng" theo hai hướng ngược nhau, rời xa dần.

Vì vậy đây là yếu tố quan trọng khi dự báo đường đi của bão đôi.

Bên dưới là phân tích cụ thể mức độ tương tác giữa cơn bão này với từng cơn bão cùng thời kỳ, kèm mô phỏng chuyển động hai tâm bão.

Đang phân tích tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ…

Hình ảnh vệ tinh

Ảnh mây vệ tinh ghi nhận trong quá trình hoạt động

Vệ tinh

Không có hình ảnh vệ tinh cho cơn bão này.

Menu Chính

BETTY (1975)

Bán kính gió

Diễn biến: BETTY (1975)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam

Menu Chính

NGÔN NGỮ

Chọn vị trí xem thời tiết

BETTY (1975)

Diễn biến: BETTY (1975)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam