Bão MOLAVE (2009) năm 2009 - Đường đi chi tiết, cường độ, ảnh vệ tinh, sụt áp

Thời gian	Tọa độ tâm	Áp suất	Sức gió	Gió giật	Phân loại	Bán kính gió (cấp 6+)
07:00 15/07/2009	14.1°N, 128.6°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 15/07/2009	14.4°N, 127.8°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 15/07/2009	14.9°N, 127.1°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 16/07/2009	15.6°N, 126.4°E	1000hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 16/07/2009	16.1°N, 125.8°E	1000hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 16/07/2009	16.6°N, 125.1°E	998hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
19:00 16/07/2009	17.3°N, 124.6°E	996hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
01:00 17/07/2009	18.0°N, 123.9°E	994hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 17/07/2009	18.7°N, 123.4°E	992hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
13:00 17/07/2009	19.5°N, 122.6°E	985hPa	102km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
19:00 17/07/2009	20.7°N, 121.3°E	980hPa	111km/h Cấp 11	--	Bão mạnh
01:00 18/07/2009	21.0°N, 119.6°E	975hPa	120km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
07:00 18/07/2009	21.4°N, 118.3°E	975hPa	120km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
13:00 18/07/2009	21.8°N, 117.1°E	975hPa	120km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
19:00 18/07/2009	22.3°N, 116.0°E	975hPa	120km/h Cấp 12	--	Bão rất mạnh
01:00 19/07/2009	22.6°N, 114.5°E	980hPa	111km/h Cấp 11	--	Bão mạnh
07:00 19/07/2009	22.9°N, 112.8°E	992hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
13:00 19/07/2009	23.3°N, 111.1°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--

Tổng quan khái quát toàn bộ cơn bão

Hành trình, cường độ đỉnh, xếp hạng trong năm & các đặc điểm bất thường — tổng hợp tự động từ chuỗi quan trắc JMA và các dũ liệu quốc tế khác

Khái quát

Hồ sơ khái quát cơn bão

MOLAVE · 2009

Số hiệu 200906 · Nguồn quan trắc: JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản)

Bão rất mạnh

Ghi nhận cuối: 6315 ngày trước (13:00 19/07/2009)

120 km/hGió đỉnh (~65 kt)Sức gió mạnh nhất bão đạt được trong cả vòng đời — càng cao thì bão càng dữ dội.

975 hPaÁp suất thấp nhấtÁp suất tại tâm bão; con số càng thấp thì bão càng mạnh.

2,175 kmQuãng đườngTổng chiều dài đường đi mà tâm bão đã vạch ra từ đầu đến cuối.

4 ngày 6 giờThời gian hoạt độngKhoảng thời gian từ lúc bão hình thành đến khi tan hẳn.

#12/22Mạnh nhất năm 2009Thứ hạng sức gió của bão so với mọi cơn bão trong cùng mùa.

Theo dõi đầu tiên Thành bão Đạt đỉnh Ghi nhận cuối Địa danh lấy từ BigDataCloud

Ghi nhận theo dõi đầu tiên

Biển Philippines (Tây Thái Bình Dương)

07:00 15/07/2009

14.10°N, 128.60°E

Vùng áp thấp 1004 hPa

Chính thức mạnh lên thành bão

Biển Philippines (Tây Thái Bình Dương)

13:00 16/07/2009

16.60°N, 125.10°E

Bão 65 km/h 998 hPa

Đạt cường độ đỉnh

Biển Đông

01:00 18/07/2009

21.00°N, 119.60°E

Bão rất mạnh 120 km/h 975 hPa

Ghi nhận cuối cùng

ngoài khơi Tây Bắc Thái Bình Dương

13:00 19/07/2009

23.30°N, 111.10°E

Vùng áp thấp 996 hPa

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

2Số lần đổ bộ

10.9 giờThời gian trên đất

~111 km/hGió mạnh nhất khi vào bờ (nội suy)

Trên đấtVị trí ghi nhận cuối

Chỉ tính là đổ bộ khi tâm bão nằm trên đất liền từ 5 phút trở lên; các lần chỉ quét qua đất dưới 5 phút được xem là không đáng kể và không đưa vào thống kê. Đã lược bỏ 1 lần chạm đất quá ngắn.

1Lần đổ bộ 1

Khi vào bờ

Biển Đông

00:48 19/07/2009

~111 km/h (~60 kt) · 980 hPa

Bão mạnh · 22.59, 114.55

2 giờ 41 phút

Khi trở ra biển

Biển Đông

03:30 19/07/2009

~96 km/h (~52 kt) · 985 hPa

Bão mạnh · 22.73, 113.79

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~111 km/h (~60 kt) Suy yếu khi qua đất: −15 km/h

Mô phỏng lần đổ bộ #1 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

2Lần đổ bộ 2 · kết thúc trên đất liền

Khi vào bờ

Biển Đông

04:50 19/07/2009

~87 km/h (~47 kt) · 988 hPa

Bão · 22.79, 113.41

8 giờ 10 phút

Kết thúc

Suy yếu & tan trên đất liền

Tâm bão không trở lại biển sau khi đổ bộ.

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~87 km/h (~47 kt)

Mô phỏng lần đổ bộ #2 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

Lưu ý quan trọng về sức gió: Mọi trị số sức gió ở phần này (ký hiệu dấu ~) đều là giá trị NỘI SUY giữa các điểm track — được ước lượng tại điểm bão vào/ra bờ nằm GIỮA hai bản tin quan trắc, KHÔNG phải số đo thực tế tại thời điểm đó. Khi bản tin gốc không có dữ liệu gió, hệ thống ghi KXĐ (không xác định) thay vì 0 km/h. Vị trí đổ bộ được xác định bằng cách nội suy đường đi tâm bão (~5 km/điểm) rồi đối chiếu dữ liệu đường bờ biển; địa danh điểm vào/ra lấy từ OpenStreetMap. Cường độ là của TÂM bão, hoàn lưu & mưa có thể ảnh hưởng đất liền sớm hơn.

Mức độ mạnh trong năm

#12 trên tổng 22 cơn bão mùa 2009
(xếp theo gió mạnh nhất)

Tăng cường nhanh (RI)

45kt/24h

Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 45 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). 07:00 16/07/2009 → 07:00 17/07/2009

Mức sụt áp tối đa

7hPa/6h

12hPa/12h

19hPa/24h

25hPa/48h

Sụt áp nhanh Giảm 19 hPa/24h — bão tăng cấp rõ rệt.

Sụt áp càng lớn trong thời gian ngắn cho thấy bão tăng cấp càng dữ dội. Mốc ~24 hPa/24h là ngưỡng "bom khí tượng" (bão bùng nổ cường độ).

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Di chuyển tương đối ổn định, không có bất thường quỹ đạo đáng kể.

21.3Tốc độ TB (km/h)

31.7Tốc độ tối đa (km/h)

1.03×Độ uốn khúc

Kết cấu gió & năng lượng

Bán kính gió mạnh: 240 (nm) / 440 (km)

Đường kính vùng bão: 90 (nm) / 170 (km)

ACE: 4.5154 ×10⁴ kt²

PDI: 2.9551 ×10⁶ kt³

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

ACE & PDI được tính từ gió 1 phút, quy đổi từ gió 10 phút (JMA) qua một hệ số. Mặc định là 1.14 (WMO). Bạn có thể đặt lại hệ số trong khoảng 1.05–1.30, và/hoặc thêm các khoảng cấp gió Beaufort dùng hệ số riêng. Cài đặt được lưu trong trình duyệt và áp dụng cho mọi cơn bão cho tới khi bạn thay đổi hoặc đưa về mặc định.

Hệ số mặc định

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Mức năng lượng: Thấp

Cơn bão đã tích luỹ 4.5154 ×10⁴ kt² năng lượng (ACE) — năng lượng tích luỹ khiêm tốn — bão yếu hoặc tồn tại ngắn.

Xếp thứ 15/22 về năng lượng trong mùa bão 2009.
Chiếm 1.7% tổng năng lượng của cả 22 cơn bão trong mùa.
Mạnh gấp 0.4 lần ACE trung bình mỗi cơn bão trong mùa (~11.9 ×10⁴ kt²).

PDI · Chỉ số phá hoại2.9551×10⁶ kt³

PDI đo tổng "sức tàn phá" tích luỹ theo lập phương của sức gió — càng cao thì tiềm năng gây thiệt hại của bão càng lớn.

ACE & PDI tính từ gió 1 phút (quy đổi từ gió 10 phút JMA ×1.14) tại các bản tin 00/06/12/18 UTC. Thứ hạng năng lượng được tính lại trực tiếp cho toàn bộ các cơn bão cùng mùa.

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

28.0°C Thuận lợi cao

Đánh giá nền nhiệt: Biển ấm (28–29°C), trên ngưỡng 26.5°C khá nhiều — cung cấp đủ năng lượng để bão mạnh lên.

29.0°CSST trung bình

29.5°CCao nhất

28.0°CThấp nhất

28.0°CTại điểm đạt đỉnh

100%Điểm ≥ 26.5°C

SST & sức gió tại từng mốc dọc đường đi tâm bão SST (°C) Ngưỡng 26,5°C Sức gió (km/h)

Chạm/bấm (hoặc rê chuột) vào từng cột để xem chi tiết SST & sức gió tại thời điểm đó. Cột xám = tâm bão trên đất liền / không có dữ liệu SST.

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	SST	So với 26.5°C	Sức gió
07:00 15/07/2009	14.10°N, 128.60°E	29.3°C	+2.8°C	KXĐ
13:00 15/07/2009	14.40°N, 127.80°E	29.2°C	+2.7°C	KXĐ
19:00 15/07/2009	14.90°N, 127.10°E	28.8°C	+2.3°C	KXĐ
01:00 16/07/2009	15.60°N, 126.40°E	29.0°C	+2.5°C	KXĐ
07:00 16/07/2009	16.10°N, 125.80°E	28.5°C	+2.0°C	KXĐ
13:00 16/07/2009	16.60°N, 125.10°E	29.0°C	+2.5°C	65 km/h
19:00 16/07/2009	17.30°N, 124.60°E	28.9°C	+2.4°C	65 km/h
01:00 17/07/2009	18.00°N, 123.90°E	29.1°C	+2.6°C	74 km/h
07:00 17/07/2009	18.70°N, 123.40°E	29.3°C	+2.8°C	83 km/h
13:00 17/07/2009	19.50°N, 122.60°E	29.5°C	+3.0°C	102 km/h
19:00 17/07/2009	20.70°N, 121.30°E	28.9°C	+2.4°C	111 km/h
01:00 18/07/2009	21.00°N, 119.60°E	28.0°C	+1.5°C	120 km/h
07:00 18/07/2009	21.40°N, 118.30°E	28.8°C	+2.3°C	120 km/h
13:00 18/07/2009	21.80°N, 117.10°E	28.9°C	+2.4°C	120 km/h
19:00 18/07/2009	22.30°N, 116.00°E	29.2°C	+2.7°C	120 km/h
01:00 19/07/2009	22.60°N, 114.50°E	Trên đất liền	—	111 km/h
07:00 19/07/2009	22.90°N, 112.80°E	Trên đất liền	—	74 km/h
13:00 19/07/2009	23.30°N, 111.10°E	Trên đất liền	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt độ bề mặt biển dao động 28.0–29.5°C (trung bình 29.0°C); 100% số điểm lấy mẫu nằm trên ngưỡng phát triển bão 26.5°C. Tại thời điểm đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển ấm 28.0°C — hoàn toàn phù hợp và đủ năng lượng để bão đạt được phân loại Bão rất mạnh. Việc bão tăng cường nhanh trùng khớp với dải biển rất ấm (đỉnh SST tại 29.5°C) — nền nhiệt cao là một trong những yếu tố hỗ trợ pha tăng cường nhanh.

Nguồn dữ liệu SST: NOAA OISST v2.1 (0.25°, dữ liệu ngày) · NOAA CoastWatch ERDDAP. Ngưỡng 26.5°C là điều kiện nhiệt tối thiểu để bão nhiệt đới hình thành và duy trì.

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

3,136 m Rất thuận lợi

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Biển rất sâu (≥ 1000 m) — kho nhiệt đại dương khổng lồ, gần như không có phản hồi nước lạnh khi bão khuấy trộn, điều kiện lý tưởng để duy trì và tăng cường.

3,305 mĐộ sâu trung bình

5,574 mSâu nhất

21 mNông nhất

3,136 mTại điểm đạt đỉnh

89%Điểm ≥ 200 m

Đường phía trên là sức gió của bão; khối bên dưới là mặt cắt đáy biển; phần đất nâu nhô lên trên mặt biển là địa hình khi bão đã vào bờ. Chạm/bấm vào từng điểm để xem độ sâu (hoặc cao độ) & sức gió tại đó.

Đáy biển (tô theo độ sâu) Sức gió tâm bão Ranh giới biển sâu 200 m Nước nông ven bờ Địa hình đất liền (nhô trên mặt biển)

62 km/hGió TB khi ở biển sâu (≥ 200 m)

118 km/hGió TB khi ở nước nông (< 200 m)

▲ 108 mCao độ địa hình TB khi tâm bão trên đất liền (6 điểm)

▲ 294 mĐịa hình cao nhất tâm bão đi qua sau khi vào bờ

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ sâu / Cao độ	Phân loại	Sức gió
07:00 15/07/2009	14.10°N, 128.60°E	5,574 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 15/07/2009	14.40°N, 127.80°E	5,365 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 15/07/2009	14.90°N, 127.10°E	5,528 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 16/07/2009	15.60°N, 126.40°E	5,546 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 16/07/2009	16.10°N, 125.80°E	3,325 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 16/07/2009	16.60°N, 125.10°E	3,009 m	Vực sâu đại dương	65 km/h
19:00 16/07/2009	17.30°N, 124.60°E	3,183 m	Vực sâu đại dương	65 km/h
01:00 17/07/2009	18.00°N, 123.90°E	4,988 m	Vực sâu đại dương	74 km/h
07:00 17/07/2009	18.70°N, 123.40°E	4,843 m	Vực sâu đại dương	83 km/h
13:00 17/07/2009	19.50°N, 122.60°E	3,846 m	Vực sâu đại dương	102 km/h
19:00 17/07/2009	20.70°N, 121.30°E	3,660 m	Vực sâu đại dương	111 km/h
01:00 18/07/2009	21.00°N, 119.60°E	3,136 m	Vực sâu đại dương	120 km/h
07:00 18/07/2009	21.40°N, 118.30°E	2,241 m	Biển sâu	120 km/h
13:00 18/07/2009	21.80°N, 117.10°E	210 m	Biển sâu vừa	120 km/h
19:00 18/07/2009	22.30°N, 116.00°E	47 m	Biển nông	120 km/h
01:00 19/07/2009	22.60°N, 114.50°E	▲ 8 m	Đồng bằng ven biển	111 km/h
07:00 19/07/2009	22.90°N, 112.80°E	▲ 2 m	Đồng bằng ven biển	74 km/h
13:00 19/07/2009	23.30°N, 111.10°E	▲ 121 m	Trung du	KXĐ

Dọc hành trình, độ sâu đáy biển nơi tâm bão đi qua dao động 21–5,574 m (trung bình ~3,305 m); 89% số điểm lấy mẫu nằm trên vùng biển sâu ≥ 200 m. Độ sâu là chỉ dấu gián tiếp cho bề dày lớp nước ấm (nhiệt lượng đại dương khả dụng): biển càng sâu, nước lạnh tầng dưới càng khó bị khuấy lên làm mát mặt biển, nên bão càng được tiếp nhiệt bền bỉ. Khi đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển rất sâu ~3,136 m — kho nhiệt gần như vô hạn so với nhu cầu của bão, hoàn toàn phù hợp để bão đạt và giữ phân loại Bão rất mạnh. Thú vị là ở cơn bão này, sức gió khi qua vùng nước nông (~118 km/h) lại nhỉnh hơn vùng sâu (~62 km/h) — cho thấy giai đoạn nước nông trùng với lúc bão đã mạnh sẵn, và các yếu tố khác (nền nhiệt, đứt gió) đang chi phối nhiều hơn độ sâu. Pha tăng cường nhanh diễn ra chủ yếu trên nền biển sâu — bề dày lớp nước ấm lớn là một trong những điều kiện đại dương hỗ trợ cho việc bùng phát cường độ. Về cuối vòng đời, tâm bão đi vào vùng biển nông dần (từ ~5,574 m xuống ~21 m) khi tiến gần bờ — độ sâu giảm khiến khuấy trộn dễ đưa nước lạnh lên mặt, cộng ma sát đáy, góp phần làm bão suy yếu. Khi tâm bão đã đi vào bờ (6 điểm mẫu trên đất liền), phần này hiển thị CAO ĐỘ ĐỊA HÌNH thay cho độ sâu biển — địa hình cao trung bình ~108 m, nơi cao nhất ~294 m so với mực nước biển. Trên đất, bão mất hẳn nguồn cấp nhiệt ẩm từ đại dương và chịu thêm ma sát địa hình, nên suy yếu nhanh; địa hình càng cao (đồi núi) thì quá trình phá vỡ hoàn lưu càng mạnh.

Nguồn dữ liệu độ sâu & cao độ: GEBCO 2020 (lưới ~450 m) · Open Topo Data (GEBCO 2020 bao gồm cả địa hình đất liền). Giá trị âm = độ sâu đáy biển, dương = cao độ địa hình so với mực nước biển. Ngưỡng 200 m ≈ mép thềm lục địa — ranh giới giữa biển sâu (tiếp nhiệt tốt) và biển nông (dễ bị làm lạnh).

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

53.3 kJ/cm² Thuận lợi cho RI

Đánh giá kho nhiệt đại dương: OHC đạt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh (~50 kJ/cm²) (lớp 26°C dày ~64 m) — đủ nhiệt lượng để bão mạnh lên nếu khí quyển cũng thuận lợi.

85.9OHC trung bình (kJ/cm²)

148.7Cao nhất

30.1Thấp nhất

53.3Tại điểm đạt đỉnh

86%Điểm ≥ 50 kJ/cm²

86 mĐộ dày lớp ấm 26°C trung bình (D26)

133 mD26 dày nhất

Diễn biến nhiệt lượng đại dương dọc hành trình OHC (kJ/cm²) Ngưỡng RI ~50 Sức gió (km/h)

≥90 60–90 50–60 (RI) 30–50 10–30 <10

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	OHC	Lớp 26°C (D26)	Sức gió
07:00 15/07/2009	14.10°N, 128.60°E	148.7 kJ/cm²	133 m	KXĐ
13:00 15/07/2009	14.40°N, 127.80°E	134.2 kJ/cm²	124 m	KXĐ
19:00 15/07/2009	14.90°N, 127.10°E	124.7 kJ/cm²	119 m	KXĐ
01:00 16/07/2009	15.60°N, 126.40°E	100.6 kJ/cm²	105 m	KXĐ
07:00 16/07/2009	16.10°N, 125.80°E	76.3 kJ/cm²	79 m	KXĐ
13:00 16/07/2009	16.60°N, 125.10°E	70.3 kJ/cm²	72 m	65 km/h
19:00 16/07/2009	17.30°N, 124.60°E	74.0 kJ/cm²	75 m	65 km/h
01:00 17/07/2009	18.00°N, 123.90°E	97.3 kJ/cm²	92 m	74 km/h
07:00 17/07/2009	18.70°N, 123.40°E	84.9 kJ/cm²	82 m	83 km/h
13:00 17/07/2009	19.50°N, 122.60°E	83.8 kJ/cm²	80 m	102 km/h
19:00 17/07/2009	20.70°N, 121.30°E	83.9 kJ/cm²	83 m	111 km/h
01:00 18/07/2009	21.00°N, 119.60°E	53.3 kJ/cm²	64 m	120 km/h
07:00 18/07/2009	21.40°N, 118.30°E	41.2 kJ/cm²	53 m	120 km/h
13:00 18/07/2009	21.80°N, 117.10°E	30.1 kJ/cm²	41 m	120 km/h
19:00 18/07/2009	22.30°N, 116.00°E	—	—	120 km/h
01:00 19/07/2009	22.60°N, 114.50°E	—	—	111 km/h
07:00 19/07/2009	22.90°N, 112.80°E	—	—	74 km/h
13:00 19/07/2009	23.30°N, 111.10°E	—	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt lượng đại dương (OHC, tương đối ngưỡng 26°C) dao động 30.1–148.7 kJ/cm² (trung bình 85.9 kJ/cm², độ sâu đẳng nhiệt 26°C trung bình ~86 m); 86% số điểm vượt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm². OHC là thước đo TRỰC TIẾP hơn cả SST và độ sâu đáy biển: nó đo lượng nhiệt tích trong toàn bộ lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C. Khi bão khuấy trộn làm nước lạnh tầng dưới trồi lên, OHC cao (lớp ấm dày) giúp mặt biển ít bị làm mát, nên bão được tiếp nhiệt bền bỉ. Tại thời điểm đạt cường độ đỉnh, OHC dưới tâm bão ~53.3 kJ/cm² (lớp 26°C dày ~64 m) — vượt ngưỡng thuận lợi RI, đủ kho nhiệt để bão đạt phân loại Bão rất mạnh. Pha tăng cường nhanh trùng với dải biển giàu nhiệt (OHC đỉnh tới 148.7 kJ/cm²) — kho nhiệt đại dương dày là điều kiện đại dương cốt lõi hỗ trợ RI. Kho nhiệt ở pha mạnh lên (~94.3 kJ/cm²) cao hơn rõ rệt pha suy yếu (~41.5 kJ/cm²) — nhất quán với việc bão suy yếu khi rời vùng biển giàu nhiệt.

Nguồn dữ liệu OHC: NOAA GODAS Ocean Reanalysis (thế nhiệt pottmp, 40 mực sâu) · NOAA PSL THREDDS (NCSS). Ngưỡng ~50 kJ/cm² (lớp 26°C dày ≥ 60 m) là mức kho nhiệt thuận lợi cho bão tăng cường nhanh.

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

0.39 m³/m³ Rất ẩm ướt tại điểm đạt đỉnh trên đất

Tiềm năng đại dương nâu: Đất rất ẩm (0,30–0,40 m³/m³) — nguồn ẩm bốc hơi lớn, đủ để nuôi dòng nhiệt tiềm ẩn duy trì đối lưu; tiềm năng đại dương nâu cao.

0.41Độ ẩm đất TB (m³/m³)

0.50Cao nhất

0.35Thấp nhất

0.39Tại điểm đạt đỉnh

100%Điểm đất rất ẩm ≥ 0,30

Hiệu ứng đại dương nâu (Brown Ocean Effect) là hiện tượng bão nhiệt đới duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu như thường lệ. Thông thường vào bờ bão mất nguồn nhiệt-ẩm từ biển; nhưng nếu nền đất đủ ẩm ướt (m³/m³ cao — vừa mưa lớn, đầm lầy, đồng bằng ngập nước), bề mặt đất bốc hơi mạnh gần như mặt biển, cấp dòng nhiệt tiềm ẩn nuôi đối lưu và giữ cho hoàn lưu bão sống lâu hơn. Vì thế độ ẩm đất là yếu tố then chốt bổ sung cho SST/OHC (chỉ có trên biển) để đánh giá đầy đủ số phận của bão khi đã vào đất liền.

Độ ẩm đất & sức gió tại từng mốc bão trên đất liền Độ ẩm đất (m³/m³) Ngưỡng 0,30 Sức gió (km/h)

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm đất	Nhiệt độ đất	Sức gió
01:00 19/07/2009	22.60°N, 114.50°E	0.39 m³/m³ (Rất ẩm)	29.2°C	111 km/h
07:00 19/07/2009	22.90°N, 112.80°E	0.50 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	29.1°C	74 km/h
13:00 19/07/2009	23.30°N, 111.10°E	0.35 m³/m³ (Rất ẩm)	27.6°C	KXĐ

Độ ẩm đất tầng mặt (0–7 cm) tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền dao động 0.35–0.50 m³/m³ (trung bình ~0.41 m³/m³); 100% số điểm đạt mức đất rất ẩm (≥ 0,30 m³/m³). Hiệu ứng "đại dương nâu" xảy ra khi đất đủ ẩm để bốc hơi mạnh như mặt biển, cấp dòng nhiệt-ẩm tiềm ẩn nuôi đối lưu — nhờ đó một số cơn bão vẫn duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu ngay. Tại/gần thời điểm bão đạt cường độ đỉnh khi ở trên đất liền, độ ẩm đất ~0.39 m³/m³ (Rất ẩm ướt). Bão suy yếu dần trên đất liền (từ ~111 xuống ~0 km/h) — nền đất không đủ ẩm để bù nguồn nhiệt-ẩm đã mất khi rời biển. Nhiệt độ đất tầng mặt trung bình ~28.6°C — đất càng ấm thì bốc hơi càng thuận lợi cho hiệu ứng này.

Nguồn dữ liệu độ ẩm đất: Open-Meteo ERA5-Land (~9 km) — độ ẩm & nhiệt độ đất 0–7 cm. Chỉ tính tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền. Ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³ là mức thuận lợi cho hiệu ứng đại dương nâu.

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Độ ẩm tầng trung (500–700 hPa)

89% Rất thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Tầng giữa khí quyển rất ẩm (≥ 70%) — nuôi dưỡng đối lưu sâu, hạn chế không khí khô xâm nhập vào lõi bão.

74%Trung bình 49–92%Dao động 89%Điểm ≥ 60%

Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa)

12.1m/s · Bất lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Đứt gió cao (~20–30 hải lý/giờ) — làm nghiêng và xé lệch lõi bão, cản trở đối lưu, thường khiến bão suy yếu.

11.4TB (m/s) 3.1–22.9Dao động 39%Điểm < 20kt

Độ ẩm tầng trung (%) Độ đứt gió (m/s) Ngưỡng thuận lợi

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm tầng trung	Độ đứt gió	Sức gió
07:00 15/07/2009	14.10°N, 128.60°E	57%	12.9 m/s	KXĐ
13:00 15/07/2009	14.40°N, 127.80°E	69%	7.9 m/s	KXĐ
19:00 15/07/2009	14.90°N, 127.10°E	69%	12.2 m/s	KXĐ
01:00 16/07/2009	15.60°N, 126.40°E	79%	16.1 m/s	KXĐ
07:00 16/07/2009	16.10°N, 125.80°E	62%	22.9 m/s	KXĐ
13:00 16/07/2009	16.60°N, 125.10°E	83%	12.2 m/s	65 km/h
19:00 16/07/2009	17.30°N, 124.60°E	86%	12.9 m/s	65 km/h
01:00 17/07/2009	18.00°N, 123.90°E	81%	13.0 m/s	74 km/h
07:00 17/07/2009	18.70°N, 123.40°E	82%	17.2 m/s	83 km/h
13:00 17/07/2009	19.50°N, 122.60°E	67%	3.1 m/s	102 km/h
19:00 17/07/2009	20.70°N, 121.30°E	69%	6.0 m/s	111 km/h
01:00 18/07/2009	21.00°N, 119.60°E	89%	12.1 m/s	120 km/h
07:00 18/07/2009	21.40°N, 118.30°E	49%	10.9 m/s	120 km/h
13:00 18/07/2009	21.80°N, 117.10°E	69%	6.5 m/s	120 km/h
19:00 18/07/2009	22.30°N, 116.00°E	68%	4.9 m/s	120 km/h
01:00 19/07/2009	22.60°N, 114.50°E	92%	8.9 m/s	111 km/h
07:00 19/07/2009	22.90°N, 112.80°E	92%	7.6 m/s	74 km/h
13:00 19/07/2009	23.30°N, 111.10°E	74%	17.7 m/s	KXĐ

Độ ẩm tầng trung khí quyển (trung bình 500–700 hPa) dao động 49–92% (trung bình 74%); 89% số điểm đạt mức ẩm thuận lợi (≥ 60%). Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa) dao động 3.1–22.9 m/s (trung bình 11.4 m/s ≈ 22 hải lý/giờ). Khi đạt đỉnh, đứt gió ở mức cao (12.1 m/s) dù tầng giữa còn ẩm — độ đứt gió là yếu tố kìm hãm chính đối với cơn bão này. Pha tăng cường nhanh diễn ra trùng với cửa sổ môi trường thuận lợi (đứt gió xuống thấp và tầng giữa ẩm) — phù hợp với lý thuyết về tăng cường nhanh.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (2.5°, 4 obs synoptic/ngày) — RH tầng trung 500–700 hPa & đứt gió 200–850 hPa. Độ ẩm tầng trung ≥ 60% và độ đứt gió < 20 hải lý/giờ (~10 m/s) là các điều kiện thuận lợi cho bão. Độ đứt gió = độ lớn hiệu vector gió giữa 200 hPa và 850 hPa.

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Gió trung bình theo khối lượng lớp dẫn đường 850–200 hPa chính là "dòng chảy" lái cơn bão. So sánh vector dòng dẫn (xanh) với vector di chuyển thực của tâm bão (đỏ) suy từ hai điểm quỹ đạo liên tiếp cho biết bão có bám theo dòng môi trường hay không; phần lệch còn lại phản ánh beta-drift và các tác động khác.

Sai lệch góc trung bình

44°

Lệch vừa phải · lớn nhất 142°

Tốc độ dẫn đường vs thực

23 / 22 km/h

Dòng dẫn đủ mạnh để lái bão

Hướng dòng dẫn chủ đạo

tây

phương vị ~263°

Vector dòng dẫn đường (850–200 hPa) Vector di chuyển thực của tâm bão Quỹ đạo bão

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Dòng dẫn đường	Di chuyển thực	Sai lệch góc
07:00 15/07/2009	14.10°N, 128.60°E	23.7 km/h · tây	15.4 km/h · tây	24°
13:00 15/07/2009	14.40°N, 127.80°E	19.4 km/h · tây	15.6 km/h · tây bắc	25°
19:00 15/07/2009	14.90°N, 127.10°E	15.1 km/h · tây	18.0 km/h · tây bắc	25°
01:00 16/07/2009	15.60°N, 126.40°E	16.6 km/h · tây bắc	14.2 km/h · tây bắc	16°
07:00 16/07/2009	16.10°N, 125.80°E	9.0 km/h · nam	15.5 km/h · tây bắc	142°
13:00 16/07/2009	16.60°N, 125.10°E	22.6 km/h · tây	15.7 km/h · tây bắc	61°
19:00 16/07/2009	17.30°N, 124.60°E	14.4 km/h · tây	17.9 km/h · tây bắc	34°
01:00 17/07/2009	18.00°N, 123.90°E	14.8 km/h · tây bắc	15.7 km/h · tây bắc	7°
07:00 17/07/2009	18.70°N, 123.40°E	8.1 km/h · tây nam	20.4 km/h · tây bắc	106°
13:00 17/07/2009	19.50°N, 122.60°E	34.4 km/h · tây	31.7 km/h · tây bắc	36°
19:00 17/07/2009	20.70°N, 121.30°E	30.8 km/h · tây bắc	30.0 km/h · tây	40°
01:00 18/07/2009	21.00°N, 119.60°E	11.7 km/h · tây	23.7 km/h · tây	6°
07:00 18/07/2009	21.40°N, 118.30°E	38.5 km/h · tây nam	22.0 km/h · tây	43°
13:00 18/07/2009	21.80°N, 117.10°E	36.8 km/h · tây	21.0 km/h · tây bắc	32°
19:00 18/07/2009	22.30°N, 116.00°E	39.7 km/h · tây nam	26.3 km/h · tây	52°
01:00 19/07/2009	22.60°N, 114.50°E	35.1 km/h · tây nam	29.6 km/h · tây	36°
07:00 19/07/2009	22.90°N, 112.80°E	26.6 km/h · tây nam	29.9 km/h · tây	55°
13:00 19/07/2009	23.30°N, 111.10°E	23.4 km/h · tây nam	29.9 km/h · tây	46°

Dòng dẫn đường tầng cao (gió trung bình theo khối lượng lớp 850–200 hPa) dọc đường đi có tốc độ trung bình ~23 km/h, hướng chủ đạo về phía tây. Bão di chuyển thực tế trung bình ~22 km/h; sai lệch góc trung bình giữa hướng dòng dẫn và hướng đi thực khoảng 44° (Lệch vừa phải), lớn nhất ~142°. Hướng di chuyển lệch vừa phải khỏi dòng dẫn — ngoài dòng môi trường, chuyển động của bão còn chịu tác động của beta-drift và tương tác với các hệ thống lân cận.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (gió u,v theo mực áp) — trung bình lớp dẫn đường 850–200 hPa. Hướng dòng dẫn = hướng gió trung bình lớp thổi về (0°=Bắc, 90°=Đông); hướng di chuyển suy từ 2 điểm quỹ đạo liên tiếp. Sai lệch nhỏ (ở Bắc bán cầu thường lệch về tây bắc) là biểu hiện của beta-drift.

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Quy mô vùng gió của bão — không chỉ gió mạnh đến đâu mà còn trải rộng bao xa — quyết định phạm vi và mức độ tàn phá. Mô phỏng bên dưới dựng theo số liệu bán kính gió lớn nhất trong best track JMA.

Gió mạnh (cấp 6+) Gió bão (cấp 10+) Mắt bão

Bão diện rộngnăng lượng phân tán trên diện tích rộng: gió cực đại ở tâm có thể không quá cao nhưng phạm vi tàn phá rất lớn

Gió mạnh (cấp 6+)

343km bán kính

Đường kính ~685 km · trục lớn/nhỏ 444/241 km · phình về Đông Nam

Dải bán kính cả vòng đời: 213–343 km (TB ~314 km)

Gió bão (cấp 10+)

83km bán kính

Đường kính ~167 km · trục lớn/nhỏ 93/74 km · phình về Đông Nam

Dải bán kính cả vòng đời: 74–83 km (TB ~81 km) · 7 bản tin có lõi gió bão

Cấu trúc trường gió: bất cân đối rõ rệt. Ghi nhận bán kính gió ở 12/18 mốc quan trắc.

Các điểm nổi bật khác về trường gió

Không chỉ tại thời điểm bán kính lớn nhất — dưới đây là những mốc đáng chú ý khác dọc đường đi, mỗi mốc phản ánh một đặc điểm riêng về cách trường gió của bão mở rộng, siết chặt hay lệch hướng theo từng pha.

Vùng gió mạnh cực đại

BK 343 km ĐK 685 km Gió tâm 111 km/h Lệch 1.85× về Đông Nam

Thời điểm trường gió cấp 6+ trải rộng nhất — phạm vi ảnh hưởng gió mạnh, gió giật lớn nhất trong toàn bộ vòng đời bão.

19:00 17/07/2009

Lõi gió bão cực đại

BK 83 km ĐK 167 km Gió tâm 111 km/h Lệch 1.25× về Đông Nam

Thời điểm vùng gió bão cấp 10+ — lõi nguy hiểm nhất bao quanh mắt bão — mở rộng lớn nhất.

19:00 17/07/2009

Trường gió lệch nhất

BK 213 km ĐK 426 km Gió tâm 74 km/h Lệch 3.6× về Đông Nam

Thời điểm trường gió mất cân đối rõ rệt nhất — "nửa nguy hiểm" dồn mạnh về phía Đông Nam, khiến khu vực đó chịu gió và sóng nặng hơn hẳn nửa còn lại.

07:00 19/07/2009

Vùng gió mạnh (cấp 6 trở lên) mở rộng lớn nhất tới bán kính khoảng 343 km (~185 hải lý, đường kính ~685 km) vào 19:00 17/07/2009 khi sức gió tâm bão ~111 km/h. Vùng gió bão rất mạnh (cấp 10 trở lên) đạt bán kính tối đa ~83 km (~45 hải lý) — đây là lõi nguy hiểm nhất bao quanh mắt bão. Xét về quy mô, bão được xếp vào nhóm "Bão diện rộng": năng lượng phân tán trên diện tích rộng: gió cực đại ở tâm có thể không quá cao nhưng phạm vi tàn phá rất lớn. Trường gió bất cân đối rõ rệt (tỉ lệ trục lớn/trục nhỏ ~1.85), phình rộng nhất về phía Đông Nam — thường do cộng hưởng giữa tốc độ di chuyển của bão với hoàn lưu, khiến "nửa nguy hiểm" của bão dồn lệch về hướng này. Bán kính gió rộng đồng nghĩa diện tích mặt biển bị gió dồn lớn hơn (nguy cơ nước dâng do bão cao), đà gió dài tạo sóng lớn và sóng lừng lan xa, kèm dải mưa hoàn lưu gây gió giật và ngập lụt trên diện rộng ngay cả khi tâm bão còn ở xa. Bán kính vùng gió mạnh cũng là căn cứ để khoanh vùng nguy hiểm trên biển, xác định phạm vi sơ tán và ước tính khoảng thời gian an toàn còn lại trước khi gió mạnh ập tới. Xét riêng vùng gió bão rất mạnh (cấp 10+): ghi nhận ở 7 bản tin, bán kính dao động khoảng 74–83 km (trung bình ~81 km), cho thấy quy mô lõi nguy hiểm thay đổi theo từng pha của bão chứ không cố định.

Bán kính gió lấy theo giá trị lớn nhất trong vòng đời bão (nguồn: best track JMA). Vòng gió được vẽ lệch tâm theo trục lớn/nhỏ để phản ánh mức độ bất cân đối của trường gió thực tế.

Biểu đồ vòng đời cường độ

Sức gió (km/h)Áp suất (hPa)

Bản đồ đường đi & cường độ (tự dựng từ best track JMA · bấm vào từng mốc để xem chi tiết)

Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS bão MOLAVE — Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS (đổi theo mốc thời gian đang chọn)

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Bão MOLAVE (2009) được JMA ghi nhận theo dõi đầu tiên tại Biển Philippines (Tây Thái Bình Dương) lúc 07:00 15/07/2009. Hệ thống chính thức mạnh lên thành bão (cấp 8) tại Biển Philippines (Tây Thái Bình Dương) vào 13:00 16/07/2009. Bão đạt cường độ đỉnh gần Biển Đông với sức gió 120 km/h (~65 kt), phân loại Bão rất mạnh, áp suất tâm thấp nhất 975 hPa. Xét theo gió mạnh nhất, đây là cơn bão mạnh thứ 12/22 của mùa bão 2009. Bão được ghi nhận lần cuối tại ngoài khơi Tây Bắc Thái Bình Dương lúc 13:00 19/07/2009. Tổng quãng đường di chuyển khoảng 2175 km trong 4 ngày 6 giờ (tốc độ trung bình ~21 km/h). Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 45 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). Về điều kiện nền nhiệt biển: SST trung bình dọc đường đi ~29.0°C (Thuận lợi cao — ngưỡng phát triển bão là 26.5°C). Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung ~74% (Rất thuận lợi), đứt gió thẳng đứng ~11.4 m/s (Bất lợi). Về độ sâu đáy biển: bão đi qua vùng biển sâu trung bình ~3,305 m (Rất thuận lợi cho việc tiếp nhiệt), tại điểm đạt đỉnh độ sâu ~3,136 m — biển càng sâu, lớp nước ấm càng dày và bão càng ít bị vệt nước lạnh làm suy yếu. Về nhiệt lượng đại dương (OHC): trung bình dọc đường đi ~85.9 kJ/cm² (Thuận lợi cho RI — ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm²), tại điểm đạt đỉnh ~53.3 kJ/cm². OHC phản ánh bề dày lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C — thước đo trực tiếp hơn cả SST và độ sâu đáy biển. Về hiệu ứng đại dương nâu: khi tâm bão ở trên đất liền, độ ẩm đất tầng mặt trung bình ~0.41 m³/m³ (Rất ẩm ướt — ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³). Về tương tác đất liền: tâm bão đổ bộ 2 lần, lần đầu tại Biển Đông với sức gió ~111 km/h (Bão mạnh); khi trở ra biển suy yếu còn ~96 km/h. Tổng thời gian tâm bão nằm trên đất liền khoảng 10.9 giờ. (Đã bỏ qua 1 lần tâm bão chỉ quét qua đất dưới 5 phút — không tính là đổ bộ.)

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Khi hai cơn bão (xoáy thuận) tiến lại đủ gần nhau — thường trong khoảng ~1.400 km — chúng bắt đầu quay quanh một điểm chung nằm giữa hai tâm, gọi là khối tâm chung. Hiện tượng này được nhà khí tượng Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara mô tả năm 1921 nên mang tên ông.

Ở Bắc bán cầu, hai xoáy quay quanh nhau theo chiều ngược kim đồng hồ, khiến quỹ đạo cả hai bị bẻ cong và hướng di chuyển thay đổi khó lường. Tùy vào khoảng cách và chênh lệch cường độ, tương tác có thể dẫn tới ba kết cục chính:

Xoay quanh nhau: hai cơn cùng quay quanh khối tâm chung như đang "khiêu vũ", quỹ đạo uốn cong nhưng vẫn giữ khoảng cách với nhau.
Hấp thụ (nuốt): cơn mạnh hơn hút lấy và nhập cơn yếu hơn vào làm một, hợp nhất thành một xoáy lớn duy nhất.
Đẩy xa nhau: sau khi quay được một đoạn, hai cơn tách ra và bị "văng" theo hai hướng ngược nhau, rời xa dần.

Vì vậy đây là yếu tố quan trọng khi dự báo đường đi của bão đôi.

Bên dưới là phân tích cụ thể mức độ tương tác giữa cơn bão này với từng cơn bão cùng thời kỳ, kèm mô phỏng chuyển động hai tâm bão.

Đang phân tích tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ…

Menu Chính

MOLAVE (2009)

Bán kính gió

Diễn biến: MOLAVE (2009)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Gió bão (cấp 10+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam

Menu Chính

NGÔN NGỮ

Chọn vị trí xem thời tiết

MOLAVE (2009)

Diễn biến: MOLAVE (2009)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Gió bão (cấp 10+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam