Bão YUTU (2001) năm 2001 - Đường đi chi tiết, cường độ, ảnh vệ tinh, sụt áp

Thời gian	Tọa độ tâm	Áp suất	Sức gió	Gió giật	Phân loại	Bán kính gió (cấp 6+)
01:00 23/07/2001	19.0°N, 125.7°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 23/07/2001	19.4°N, 124.1°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 23/07/2001	19.7°N, 122.7°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 23/07/2001	19.9°N, 121.2°E	1000hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 24/07/2001	20.2°N, 119.7°E	994hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 24/07/2001	20.5°N, 118.3°E	985hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
13:00 24/07/2001	20.6°N, 117.0°E	980hPa	93km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
19:00 24/07/2001	20.6°N, 115.8°E	980hPa	93km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
01:00 25/07/2001	20.6°N, 114.6°E	980hPa	93km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
07:00 25/07/2001	20.6°N, 113.9°E	975hPa	102km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
13:00 25/07/2001	20.8°N, 113.2°E	975hPa	102km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
19:00 25/07/2001	21.2°N, 112.4°E	980hPa	93km/h Cấp 10	--	Bão mạnh
01:00 26/07/2001	21.5°N, 111.1°E	985hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
07:00 26/07/2001	21.6°N, 110.3°E	996hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 26/07/2001	21.8°N, 109.3°E	998hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--

Tổng quan khái quát toàn bộ cơn bão

Hành trình, cường độ đỉnh, xếp hạng trong năm & các đặc điểm bất thường — tổng hợp tự động từ chuỗi quan trắc JMA và các dũ liệu quốc tế khác

Khái quát

Hồ sơ khái quát cơn bão

YUTU · 2001

Số hiệu 200107 · Nguồn quan trắc: JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản)

Bão mạnh

Ghi nhận cuối: 9230 ngày trước (13:00 26/07/2001)

102 km/hGió đỉnh (~55 kt)Sức gió mạnh nhất bão đạt được trong cả vòng đời — càng cao thì bão càng dữ dội.

975 hPaÁp suất thấp nhấtÁp suất tại tâm bão; con số càng thấp thì bão càng mạnh.

1,749 kmQuãng đườngTổng chiều dài đường đi mà tâm bão đã vạch ra từ đầu đến cuối.

3 ngày 12 giờThời gian hoạt độngKhoảng thời gian từ lúc bão hình thành đến khi tan hẳn.

#19/26Mạnh nhất năm 2001Thứ hạng sức gió của bão so với mọi cơn bão trong cùng mùa.

Theo dõi đầu tiên Thành bão Đạt đỉnh Ghi nhận cuối Địa danh lấy từ BigDataCloud

Ghi nhận theo dõi đầu tiên

Biển Philippines (Tây Thái Bình Dương)

01:00 23/07/2001

19.00°N, 125.70°E

Vùng áp thấp 1004 hPa

Chính thức mạnh lên thành bão

Biển Đông

01:00 24/07/2001

20.20°N, 119.70°E

Bão 65 km/h 994 hPa

Đạt cường độ đỉnh

Biển Đông

07:00 25/07/2001

20.60°N, 113.90°E

Bão mạnh 102 km/h 975 hPa

Ghi nhận cuối cùng

Bắc Hải, Hợp Phố, Quảng Tây

13:00 26/07/2001

21.80°N, 109.30°E

Vùng áp thấp 998 hPa

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

2Số lần đổ bộ

11.5 giờThời gian trên đất

~83 km/hGió mạnh nhất khi vào bờ (nội suy)

Trên đấtVị trí ghi nhận cuối

Chỉ tính là đổ bộ khi tâm bão nằm trên đất liền từ 5 phút trở lên; các lần chỉ quét qua đất dưới 5 phút được xem là không đáng kể và không đưa vào thống kê.

1Lần đổ bộ 1

Khi vào bờ

Mậu Danh, Điện Bạch, Quảng Đông

00:47 26/07/2001

~83 km/h (~45 kt) · 985 hPa

Bão · 21.49, 111.15

12 phút

Khi trở ra biển

Mậu Danh, Điện Bạch, Quảng Đông

01:00 26/07/2001

~83 km/h (~45 kt) · 985 hPa

Bão · 21.5, 111.1

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~83 km/h (~45 kt) Sức gió gần như không đổi khi qua đất.

Mô phỏng lần đổ bộ #1 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

2Lần đổ bộ 2 · kết thúc trên đất liền

Khi vào bờ

Mậu Danh, Điện Bạch, Quảng Đông

01:42 26/07/2001

~73 km/h (~39 kt) · 986 hPa

Bão · 21.51, 111.01

11 giờ 17 phút

Kết thúc

Suy yếu & tan trên đất liền

Tâm bão không trở lại biển sau khi đổ bộ.

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~73 km/h (~39 kt)

Mô phỏng lần đổ bộ #2 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

Lưu ý quan trọng về sức gió: Mọi trị số sức gió ở phần này (ký hiệu dấu ~) đều là giá trị NỘI SUY giữa các điểm track — được ước lượng tại điểm bão vào/ra bờ nằm GIỮA hai bản tin quan trắc, KHÔNG phải số đo thực tế tại thời điểm đó. Khi bản tin gốc không có dữ liệu gió, hệ thống ghi KXĐ (không xác định) thay vì 0 km/h. Vị trí đổ bộ được xác định bằng cách nội suy đường đi tâm bão (~5 km/điểm) rồi đối chiếu dữ liệu đường bờ biển; địa danh điểm vào/ra lấy từ OpenStreetMap. Cường độ là của TÂM bão, hoàn lưu & mưa có thể ảnh hưởng đất liền sớm hơn.

Mức độ mạnh trong năm

#19 trên tổng 26 cơn bão mùa 2001
(xếp theo gió mạnh nhất)

Tăng cường nhanh (RI)

50kt/24h

Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 50 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). 13:00 23/07/2001 → 13:00 24/07/2001

Mức sụt áp tối đa

9hPa/6h

15hPa/12h

22hPa/24h

27hPa/48h

Sụt áp nhanh Giảm 22 hPa/24h — bão tăng cấp rõ rệt.

Sụt áp càng lớn trong thời gian ngắn cho thấy bão tăng cấp càng dữ dội. Mốc ~24 hPa/24h là ngưỡng "bom khí tượng" (bão bùng nổ cường độ).

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Di chuyển tương đối ổn định, không có bất thường quỹ đạo đáng kể.

20.8Tốc độ TB (km/h)

29Tốc độ tối đa (km/h)

1.01×Độ uốn khúc

Kết cấu gió & năng lượng

Bán kính gió mạnh: 130 (nm) / 240 (km)

Đường kính vùng bão: 80 (nm) / 150 (km)

ACE: 2.7736 ×10⁴ kt²

PDI: 1.5702 ×10⁶ kt³

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

ACE & PDI được tính từ gió 1 phút, quy đổi từ gió 10 phút (JMA) qua một hệ số. Mặc định là 1.14 (WMO). Bạn có thể đặt lại hệ số trong khoảng 1.05–1.30, và/hoặc thêm các khoảng cấp gió Beaufort dùng hệ số riêng. Cài đặt được lưu trong trình duyệt và áp dụng cho mọi cơn bão cho tới khi bạn thay đổi hoặc đưa về mặc định.

Hệ số mặc định

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Mức năng lượng: Thấp

Cơn bão đã tích luỹ 2.7736 ×10⁴ kt² năng lượng (ACE) — năng lượng tích luỹ khiêm tốn — bão yếu hoặc tồn tại ngắn.

Xếp thứ 20/26 về năng lượng trong mùa bão 2001.
Chiếm 1.2% tổng năng lượng của cả 26 cơn bão trong mùa.
Mạnh gấp 0.3 lần ACE trung bình mỗi cơn bão trong mùa (~9.19 ×10⁴ kt²).

PDI · Chỉ số phá hoại1.5702×10⁶ kt³

PDI đo tổng "sức tàn phá" tích luỹ theo lập phương của sức gió — càng cao thì tiềm năng gây thiệt hại của bão càng lớn.

ACE & PDI tính từ gió 1 phút (quy đổi từ gió 10 phút JMA ×1.14) tại các bản tin 00/06/12/18 UTC. Thứ hạng năng lượng được tính lại trực tiếp cho toàn bộ các cơn bão cùng mùa.

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

29.0°C Rất thuận lợi

Đánh giá nền nhiệt: Nền nhiệt biển rất cao (≥ 29°C), vượt xa ngưỡng 26.5°C — điều kiện lý tưởng cho đối lưu sâu và khả năng tăng cường nhanh.

28.9°CSST trung bình

29.3°CCao nhất

28.2°CThấp nhất

29.0°CTại điểm đạt đỉnh

100%Điểm ≥ 26.5°C

SST & sức gió tại từng mốc dọc đường đi tâm bão SST (°C) Ngưỡng 26,5°C Sức gió (km/h)

Chạm/bấm (hoặc rê chuột) vào từng cột để xem chi tiết SST & sức gió tại thời điểm đó. Cột xám = tâm bão trên đất liền / không có dữ liệu SST.

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	SST	So với 26.5°C	Sức gió
01:00 23/07/2001	19.00°N, 125.70°E	28.6°C	+2.1°C	KXĐ
07:00 23/07/2001	19.40°N, 124.10°E	28.2°C	+1.7°C	KXĐ
13:00 23/07/2001	19.70°N, 122.70°E	29.3°C	+2.8°C	KXĐ
19:00 23/07/2001	19.90°N, 121.20°E	29.0°C	+2.5°C	KXĐ
01:00 24/07/2001	20.20°N, 119.70°E	29.2°C	+2.7°C	65 km/h
07:00 24/07/2001	20.50°N, 118.30°E	28.8°C	+2.3°C	83 km/h
13:00 24/07/2001	20.60°N, 117.00°E	28.5°C	+2.0°C	93 km/h
19:00 24/07/2001	20.60°N, 115.80°E	28.4°C	+1.9°C	93 km/h
01:00 25/07/2001	20.60°N, 114.60°E	29.1°C	+2.6°C	93 km/h
07:00 25/07/2001	20.60°N, 113.90°E	29.0°C	+2.5°C	102 km/h
13:00 25/07/2001	20.80°N, 113.20°E	29.2°C	+2.7°C	102 km/h
19:00 25/07/2001	21.20°N, 112.40°E	29.0°C	+2.5°C	93 km/h
01:00 26/07/2001	21.50°N, 111.10°E	Trên đất liền	—	83 km/h
07:00 26/07/2001	21.60°N, 110.30°E	Trên đất liền	—	KXĐ
13:00 26/07/2001	21.80°N, 109.30°E	Trên đất liền	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt độ bề mặt biển dao động 28.2–29.3°C (trung bình 28.9°C); 100% số điểm lấy mẫu nằm trên ngưỡng phát triển bão 26.5°C. Tại thời điểm đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển ấm 29.0°C — hoàn toàn phù hợp và đủ năng lượng để bão đạt được phân loại Bão mạnh. Việc bão tăng cường nhanh trùng khớp với dải biển rất ấm (đỉnh SST tại 29.3°C) — nền nhiệt cao là một trong những yếu tố hỗ trợ pha tăng cường nhanh.

Nguồn dữ liệu SST: NOAA OISST v2.1 (0.25°, dữ liệu ngày) · NOAA CoastWatch ERDDAP. Ngưỡng 26.5°C là điều kiện nhiệt tối thiểu để bão nhiệt đới hình thành và duy trì.

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

83 m Trung bình

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Thềm lục địa (50–200 m) — lớp nước ấm mỏng hơn, dễ hình thành vệt nước lạnh làm hạn chế phần nào khả năng mạnh lên.

1,849 mĐộ sâu trung bình

5,781 mSâu nhất

20 mNông nhất

83 mTại điểm đạt đỉnh

64%Điểm ≥ 200 m

Đường phía trên là sức gió của bão; khối bên dưới là mặt cắt đáy biển; phần đất nâu nhô lên trên mặt biển là địa hình khi bão đã vào bờ. Chạm/bấm vào từng điểm để xem độ sâu (hoặc cao độ) & sức gió tại đó.

Đáy biển (tô theo độ sâu) Sức gió tâm bão Ranh giới biển sâu 200 m Nước nông ven bờ Địa hình đất liền (nhô trên mặt biển)

44 km/hGió TB khi ở biển sâu (≥ 200 m)

96 km/hGió TB khi ở nước nông (< 200 m)

▲ 21 mCao độ địa hình TB khi tâm bão trên đất liền (7 điểm)

▲ 44 mĐịa hình cao nhất tâm bão đi qua sau khi vào bờ

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ sâu / Cao độ	Phân loại	Sức gió
01:00 23/07/2001	19.00°N, 125.70°E	5,223 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 23/07/2001	19.40°N, 124.10°E	5,430 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 23/07/2001	19.70°N, 122.70°E	3,419 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 23/07/2001	19.90°N, 121.20°E	3,461 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 24/07/2001	20.20°N, 119.70°E	3,297 m	Vực sâu đại dương	65 km/h
07:00 24/07/2001	20.50°N, 118.30°E	2,106 m	Biển sâu	83 km/h
13:00 24/07/2001	20.60°N, 117.00°E	393 m	Biển sâu vừa	93 km/h
19:00 24/07/2001	20.60°N, 115.80°E	442 m	Biển sâu vừa	93 km/h
01:00 25/07/2001	20.60°N, 114.60°E	107 m	Thềm lục địa	93 km/h
07:00 25/07/2001	20.60°N, 113.90°E	83 m	Thềm lục địa	102 km/h
13:00 25/07/2001	20.80°N, 113.20°E	76 m	Thềm lục địa	102 km/h
19:00 25/07/2001	21.20°N, 112.40°E	39 m	Biển nông	93 km/h
01:00 26/07/2001	21.50°N, 111.10°E	▲ 12 m	Đồng bằng ven biển	83 km/h
07:00 26/07/2001	21.60°N, 110.30°E	▲ 23 m	Đồng bằng ven biển	KXĐ
13:00 26/07/2001	21.80°N, 109.30°E	▲ 12 m	Đồng bằng ven biển	KXĐ

Dọc hành trình, độ sâu đáy biển nơi tâm bão đi qua dao động 20–5,781 m (trung bình ~1,849 m); 64% số điểm lấy mẫu nằm trên vùng biển sâu ≥ 200 m. Độ sâu là chỉ dấu gián tiếp cho bề dày lớp nước ấm (nhiệt lượng đại dương khả dụng): biển càng sâu, nước lạnh tầng dưới càng khó bị khuấy lên làm mát mặt biển, nên bão càng được tiếp nhiệt bền bỉ. Đáng chú ý, khi đạt đỉnh tâm bão ở trên vùng biển tương đối nông ~83 m — kho nhiệt hạn chế; cường độ đỉnh nhiều khả năng nhờ nền nhiệt mặt biển ấm và khí quyển thuận lợi hơn là bề dày lớp nước ấm, và bão dễ suy yếu nhanh sau đó. Thú vị là ở cơn bão này, sức gió khi qua vùng nước nông (~96 km/h) lại nhỉnh hơn vùng sâu (~44 km/h) — cho thấy giai đoạn nước nông trùng với lúc bão đã mạnh sẵn, và các yếu tố khác (nền nhiệt, đứt gió) đang chi phối nhiều hơn độ sâu. Pha tăng cường nhanh diễn ra chủ yếu trên nền biển sâu — bề dày lớp nước ấm lớn là một trong những điều kiện đại dương hỗ trợ cho việc bùng phát cường độ. Về cuối vòng đời, tâm bão đi vào vùng biển nông dần (từ ~5,223 m xuống ~20 m) khi tiến gần bờ — độ sâu giảm khiến khuấy trộn dễ đưa nước lạnh lên mặt, cộng ma sát đáy, góp phần làm bão suy yếu. Khi tâm bão đã đi vào bờ (7 điểm mẫu trên đất liền), phần này hiển thị CAO ĐỘ ĐỊA HÌNH thay cho độ sâu biển — địa hình cao trung bình ~21 m, nơi cao nhất ~44 m so với mực nước biển. Trên đất, bão mất hẳn nguồn cấp nhiệt ẩm từ đại dương và chịu thêm ma sát địa hình, nên suy yếu nhanh; địa hình càng cao (đồi núi) thì quá trình phá vỡ hoàn lưu càng mạnh.

Nguồn dữ liệu độ sâu & cao độ: GEBCO 2020 (lưới ~450 m) · Open Topo Data (GEBCO 2020 bao gồm cả địa hình đất liền). Giá trị âm = độ sâu đáy biển, dương = cao độ địa hình so với mực nước biển. Ngưỡng 200 m ≈ mép thềm lục địa — ranh giới giữa biển sâu (tiếp nhiệt tốt) và biển nông (dễ bị làm lạnh).

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

38.8 kJ/cm² Thuận lợi vừa

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Kho nhiệt ở mức trung bình (30–50 kJ/cm²) (lớp 26°C dày ~49 m) — đủ để duy trì cường độ nhưng chưa lý tưởng cho tăng cường nhanh.

73.5OHC trung bình (kJ/cm²)

112.4Cao nhất

36.1Thấp nhất

38.8Tại điểm đạt đỉnh

64%Điểm ≥ 50 kJ/cm²

78 mĐộ dày lớp ấm 26°C trung bình (D26)

104 mD26 dày nhất

Diễn biến nhiệt lượng đại dương dọc hành trình OHC (kJ/cm²) Ngưỡng RI ~50 Sức gió (km/h)

≥90 60–90 50–60 (RI) 30–50 10–30 <10

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	OHC	Lớp 26°C (D26)	Sức gió
01:00 23/07/2001	19.00°N, 125.70°E	77.9 kJ/cm²	89 m	KXĐ
07:00 23/07/2001	19.40°N, 124.10°E	64.4 kJ/cm²	71 m	KXĐ
13:00 23/07/2001	19.70°N, 122.70°E	111.8 kJ/cm²	104 m	KXĐ
19:00 23/07/2001	19.90°N, 121.20°E	112.4 kJ/cm²	103 m	KXĐ
01:00 24/07/2001	20.20°N, 119.70°E	111.1 kJ/cm²	104 m	65 km/h
07:00 24/07/2001	20.50°N, 118.30°E	89.0 kJ/cm²	94 m	83 km/h
13:00 24/07/2001	20.60°N, 117.00°E	69.9 kJ/cm²	84 m	93 km/h
19:00 24/07/2001	20.60°N, 115.80°E	49.4 kJ/cm²	60 m	93 km/h
01:00 25/07/2001	20.60°N, 114.60°E	47.8 kJ/cm²	56 m	93 km/h
07:00 25/07/2001	20.60°N, 113.90°E	38.8 kJ/cm²	49 m	102 km/h
13:00 25/07/2001	20.80°N, 113.20°E	36.1 kJ/cm²	48 m	102 km/h
19:00 25/07/2001	21.20°N, 112.40°E	—	—	93 km/h
01:00 26/07/2001	21.50°N, 111.10°E	—	—	83 km/h
07:00 26/07/2001	21.60°N, 110.30°E	—	—	KXĐ
13:00 26/07/2001	21.80°N, 109.30°E	—	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt lượng đại dương (OHC, tương đối ngưỡng 26°C) dao động 36.1–112.4 kJ/cm² (trung bình 73.5 kJ/cm², độ sâu đẳng nhiệt 26°C trung bình ~78 m); 64% số điểm vượt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm². OHC là thước đo TRỰC TIẾP hơn cả SST và độ sâu đáy biển: nó đo lượng nhiệt tích trong toàn bộ lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C. Khi bão khuấy trộn làm nước lạnh tầng dưới trồi lên, OHC cao (lớp ấm dày) giúp mặt biển ít bị làm mát, nên bão được tiếp nhiệt bền bỉ. Đáng chú ý, khi đạt đỉnh OHC chỉ ~38.8 kJ/cm² (lớp 26°C mỏng ~49 m) — dưới ngưỡng RI ~50 kJ/cm²; cường độ đỉnh nhiều khả năng nhờ khí quyển thuận lợi hơn là kho nhiệt đại dương, và bão dễ suy yếu sau đó. Pha tăng cường nhanh trùng với dải biển giàu nhiệt (OHC đỉnh tới 112.4 kJ/cm²) — kho nhiệt đại dương dày là điều kiện đại dương cốt lõi hỗ trợ RI. Kho nhiệt ở pha mạnh lên (~77.2 kJ/cm²) cao hơn rõ rệt pha suy yếu (~37.5 kJ/cm²) — nhất quán với việc bão suy yếu khi rời vùng biển giàu nhiệt.

Nguồn dữ liệu OHC: NOAA GODAS Ocean Reanalysis (thế nhiệt pottmp, 40 mực sâu) · NOAA PSL THREDDS (NCSS). Ngưỡng ~50 kJ/cm² (lớp 26°C dày ≥ 60 m) là mức kho nhiệt thuận lợi cho bão tăng cường nhanh.

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

0.40 m³/m³ Rất ẩm ướt tại điểm đạt đỉnh trên đất

Tiềm năng đại dương nâu: Đất rất ẩm (0,30–0,40 m³/m³) — nguồn ẩm bốc hơi lớn, đủ để nuôi dòng nhiệt tiềm ẩn duy trì đối lưu; tiềm năng đại dương nâu cao.

0.44Độ ẩm đất TB (m³/m³)

0.51Cao nhất

0.40Thấp nhất

0.40Tại điểm đạt đỉnh

100%Điểm đất rất ẩm ≥ 0,30

Hiệu ứng đại dương nâu (Brown Ocean Effect) là hiện tượng bão nhiệt đới duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu như thường lệ. Thông thường vào bờ bão mất nguồn nhiệt-ẩm từ biển; nhưng nếu nền đất đủ ẩm ướt (m³/m³ cao — vừa mưa lớn, đầm lầy, đồng bằng ngập nước), bề mặt đất bốc hơi mạnh gần như mặt biển, cấp dòng nhiệt tiềm ẩn nuôi đối lưu và giữ cho hoàn lưu bão sống lâu hơn. Vì thế độ ẩm đất là yếu tố then chốt bổ sung cho SST/OHC (chỉ có trên biển) để đánh giá đầy đủ số phận của bão khi đã vào đất liền.

Độ ẩm đất & sức gió tại từng mốc bão trên đất liền Độ ẩm đất (m³/m³) Ngưỡng 0,30 Sức gió (km/h)

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm đất	Nhiệt độ đất	Sức gió
01:00 26/07/2001	21.50°N, 111.10°E	0.40 m³/m³ (Rất ẩm)	29.0°C	83 km/h
07:00 26/07/2001	21.60°N, 110.30°E	0.51 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	27.1°C	KXĐ
13:00 26/07/2001	21.80°N, 109.30°E	0.42 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	26.7°C	KXĐ

Độ ẩm đất tầng mặt (0–7 cm) tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền dao động 0.40–0.51 m³/m³ (trung bình ~0.44 m³/m³); 100% số điểm đạt mức đất rất ẩm (≥ 0,30 m³/m³). Hiệu ứng "đại dương nâu" xảy ra khi đất đủ ẩm để bốc hơi mạnh như mặt biển, cấp dòng nhiệt-ẩm tiềm ẩn nuôi đối lưu — nhờ đó một số cơn bão vẫn duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu ngay. Tại/gần thời điểm bão đạt cường độ đỉnh khi ở trên đất liền, độ ẩm đất ~0.40 m³/m³ (Rất ẩm ướt). Bão suy yếu dần trên đất liền (từ ~83 xuống ~0 km/h) — nền đất không đủ ẩm để bù nguồn nhiệt-ẩm đã mất khi rời biển. Nhiệt độ đất tầng mặt trung bình ~27.6°C — đất càng ấm thì bốc hơi càng thuận lợi cho hiệu ứng này.

Nguồn dữ liệu độ ẩm đất: Open-Meteo ERA5-Land (~9 km) — độ ẩm & nhiệt độ đất 0–7 cm. Chỉ tính tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền. Ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³ là mức thuận lợi cho hiệu ứng đại dương nâu.

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Độ ẩm tầng trung (500–700 hPa)

60% Thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Độ ẩm tầng trung dồi dào (≥ 60%) — điều kiện tốt để duy trì mây dông quanh tâm bão.

63%Trung bình 46–77%Dao động 67%Điểm ≥ 60%

Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa)

6.3m/s · Thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Đứt gió thấp (~10–15 hải lý/giờ) — cấu trúc lõi bão được bảo toàn tốt.

7.5TB (m/s) 1.8–12.3Dao động 80%Điểm < 20kt

Độ ẩm tầng trung (%) Độ đứt gió (m/s) Ngưỡng thuận lợi

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm tầng trung	Độ đứt gió	Sức gió
01:00 23/07/2001	19.00°N, 125.70°E	62%	6.2 m/s	KXĐ
07:00 23/07/2001	19.40°N, 124.10°E	46%	11.5 m/s	KXĐ
13:00 23/07/2001	19.70°N, 122.70°E	63%	8.4 m/s	KXĐ
19:00 23/07/2001	19.90°N, 121.20°E	56%	10.0 m/s	KXĐ
01:00 24/07/2001	20.20°N, 119.70°E	60%	4.5 m/s	65 km/h
07:00 24/07/2001	20.50°N, 118.30°E	48%	7.8 m/s	83 km/h
13:00 24/07/2001	20.60°N, 117.00°E	59%	5.5 m/s	93 km/h
19:00 24/07/2001	20.60°N, 115.80°E	56%	7.7 m/s	93 km/h
01:00 25/07/2001	20.60°N, 114.60°E	62%	6.1 m/s	93 km/h
07:00 25/07/2001	20.60°N, 113.90°E	60%	6.3 m/s	102 km/h
13:00 25/07/2001	20.80°N, 113.20°E	73%	4.0 m/s	102 km/h
19:00 25/07/2001	21.20°N, 112.40°E	72%	1.8 m/s	93 km/h
01:00 26/07/2001	21.50°N, 111.10°E	71%	7.8 m/s	83 km/h
07:00 26/07/2001	21.60°N, 110.30°E	77%	12.3 m/s	KXĐ
13:00 26/07/2001	21.80°N, 109.30°E	76%	11.9 m/s	KXĐ

Độ ẩm tầng trung khí quyển (trung bình 500–700 hPa) dao động 46–77% (trung bình 63%); 67% số điểm đạt mức ẩm thuận lợi (≥ 60%). Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa) dao động 1.8–12.3 m/s (trung bình 7.5 m/s ≈ 15 hải lý/giờ). Tại thời điểm bão đạt đỉnh, môi trường rất thuận lợi: tầng giữa đủ ẩm (60%) và đứt gió thấp (6.3 m/s) — cả hai yếu tố cùng hỗ trợ bão đạt cường độ cực đại. Pha tăng cường nhanh diễn ra trùng với cửa sổ môi trường thuận lợi (đứt gió xuống thấp và tầng giữa ẩm) — phù hợp với lý thuyết về tăng cường nhanh.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (2.5°, 4 obs synoptic/ngày) — RH tầng trung 500–700 hPa & đứt gió 200–850 hPa. Độ ẩm tầng trung ≥ 60% và độ đứt gió < 20 hải lý/giờ (~10 m/s) là các điều kiện thuận lợi cho bão. Độ đứt gió = độ lớn hiệu vector gió giữa 200 hPa và 850 hPa.

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Gió trung bình theo khối lượng lớp dẫn đường 850–200 hPa chính là "dòng chảy" lái cơn bão. So sánh vector dòng dẫn (xanh) với vector di chuyển thực của tâm bão (đỏ) suy từ hai điểm quỹ đạo liên tiếp cho biết bão có bám theo dòng môi trường hay không; phần lệch còn lại phản ánh beta-drift và các tác động khác.

Sai lệch góc trung bình

26°

Bám sát dòng dẫn · lớn nhất 55°

Tốc độ dẫn đường vs thực

23 / 21 km/h

Dòng dẫn đủ mạnh để lái bão

Hướng dòng dẫn chủ đạo

tây

phương vị ~254°

Vector dòng dẫn đường (850–200 hPa) Vector di chuyển thực của tâm bão Quỹ đạo bão

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Dòng dẫn đường	Di chuyển thực	Sai lệch góc
01:00 23/07/2001	19.00°N, 125.70°E	34.3 km/h · tây	29.0 km/h · tây	37°
07:00 23/07/2001	19.40°N, 124.10°E	27.2 km/h · tây	25.1 km/h · tây	3°
13:00 23/07/2001	19.70°N, 122.70°E	24.7 km/h · tây	26.4 km/h · tây	9°
19:00 23/07/2001	19.90°N, 121.20°E	26.7 km/h · tây nam	26.7 km/h · tây	38°
01:00 24/07/2001	20.20°N, 119.70°E	24.0 km/h · tây	25.0 km/h · tây	17°
07:00 24/07/2001	20.50°N, 118.30°E	15.5 km/h · tây	22.6 km/h · tây	17°
13:00 24/07/2001	20.60°N, 117.00°E	17.8 km/h · tây	20.8 km/h · tây	1°
19:00 24/07/2001	20.60°N, 115.80°E	22.2 km/h · tây nam	20.8 km/h · tây	46°
01:00 25/07/2001	20.60°N, 114.60°E	28.3 km/h · tây nam	12.1 km/h · tây	48°
07:00 25/07/2001	20.60°N, 113.90°E	18.1 km/h · tây	12.7 km/h · tây	39°
13:00 25/07/2001	20.80°N, 113.20°E	20.3 km/h · tây nam	15.7 km/h · tây bắc	55°
19:00 25/07/2001	21.20°N, 112.40°E	18.3 km/h · tây bắc	23.1 km/h · tây	8°
01:00 26/07/2001	21.50°N, 111.10°E	32.0 km/h · tây	13.9 km/h · tây	24°
07:00 26/07/2001	21.60°N, 110.30°E	21.9 km/h · tây nam	17.6 km/h · tây	50°
13:00 26/07/2001	21.80°N, 109.30°E	18.3 km/h · tây	17.6 km/h · tây	5°

Dòng dẫn đường tầng cao (gió trung bình theo khối lượng lớp 850–200 hPa) dọc đường đi có tốc độ trung bình ~23 km/h, hướng chủ đạo về phía tây. Bão di chuyển thực tế trung bình ~21 km/h; sai lệch góc trung bình giữa hướng dòng dẫn và hướng đi thực khoảng 26° (Bám sát dòng dẫn), lớn nhất ~55°. Hướng di chuyển bám sát dòng dẫn — cơn bão chủ yếu bị "lái" bởi dòng môi trường tầng cao; phần lệch nhỏ còn lại (ở Bắc bán cầu thường lệch trái, về phía tây bắc) phù hợp với hiệu ứng beta-drift.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (gió u,v theo mực áp) — trung bình lớp dẫn đường 850–200 hPa. Hướng dòng dẫn = hướng gió trung bình lớp thổi về (0°=Bắc, 90°=Đông); hướng di chuyển suy từ 2 điểm quỹ đạo liên tiếp. Sai lệch nhỏ (ở Bắc bán cầu thường lệch về tây bắc) là biểu hiện của beta-drift.

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Quy mô vùng gió của bão — không chỉ gió mạnh đến đâu mà còn trải rộng bao xa — quyết định phạm vi và mức độ tàn phá. Mô phỏng bên dưới dựng theo số liệu bán kính gió lớn nhất trong best track JMA.

Gió mạnh (cấp 6+) Gió bão (cấp 10+) Mắt bão

Quy mô trung bìnhkích thước vùng gió ở mức phổ biến của một cơn bão nhiệt đới

Gió mạnh (cấp 6+)

213km bán kính

Đường kính ~426 km · trục lớn/nhỏ 241/185 km · phình về Nam

Dải bán kính cả vòng đời: 130–213 km (TB ~181 km)

Gió bão (cấp 10+)

74km bán kính

Đường kính ~148 km · trục lớn/nhỏ 74/74 km

Dải bán kính cả vòng đời: 74–74 km (TB ~74 km) · 2 bản tin có lõi gió bão

Cấu trúc trường gió: hơi bất cân đối. Ghi nhận bán kính gió ở 9/15 mốc quan trắc.

Các điểm nổi bật khác về trường gió

Không chỉ tại thời điểm bán kính lớn nhất — dưới đây là những mốc đáng chú ý khác dọc đường đi, mỗi mốc phản ánh một đặc điểm riêng về cách trường gió của bão mở rộng, siết chặt hay lệch hướng theo từng pha.

Vùng gió mạnh cực đại

BK 213 km ĐK 426 km Gió tâm 102 km/h Lệch 1.3× về Nam

Thời điểm trường gió cấp 6+ trải rộng nhất — phạm vi ảnh hưởng gió mạnh, gió giật lớn nhất trong toàn bộ vòng đời bão.

13:00 25/07/2001

Lõi gió bão cực đại

BK 74 km ĐK 148 km Gió tâm 102 km/h

Thời điểm vùng gió bão cấp 10+ — lõi nguy hiểm nhất bao quanh mắt bão — mở rộng lớn nhất.

07:00 25/07/2001

Trường gió lệch nhất

BK 185 km ĐK 370 km Gió tâm 83 km/h Lệch 1.5× về Nam

Thời điểm trường gió mất cân đối rõ rệt nhất — "nửa nguy hiểm" dồn mạnh về phía Nam, khiến khu vực đó chịu gió và sóng nặng hơn hẳn nửa còn lại.

01:00 26/07/2001

Vùng gió mạnh (cấp 6 trở lên) mở rộng lớn nhất tới bán kính khoảng 213 km (~115 hải lý, đường kính ~426 km) vào 13:00 25/07/2001 khi sức gió tâm bão ~102 km/h. Vùng gió bão rất mạnh (cấp 10 trở lên) đạt bán kính tối đa ~74 km (~40 hải lý) — đây là lõi nguy hiểm nhất bao quanh mắt bão. Xét về quy mô, bão được xếp vào nhóm "Quy mô trung bình": kích thước vùng gió ở mức phổ biến của một cơn bão nhiệt đới. Trường gió hơi bất cân đối (tỉ lệ trục lớn/trục nhỏ ~1.3), phình rộng nhất về phía Nam — thường do cộng hưởng giữa tốc độ di chuyển của bão với hoàn lưu, khiến "nửa nguy hiểm" của bão dồn lệch về hướng này. Bán kính gió rộng đồng nghĩa diện tích mặt biển bị gió dồn lớn hơn (nguy cơ nước dâng do bão cao), đà gió dài tạo sóng lớn và sóng lừng lan xa, kèm dải mưa hoàn lưu gây gió giật và ngập lụt trên diện rộng ngay cả khi tâm bão còn ở xa. Bán kính vùng gió mạnh cũng là căn cứ để khoanh vùng nguy hiểm trên biển, xác định phạm vi sơ tán và ước tính khoảng thời gian an toàn còn lại trước khi gió mạnh ập tới. Xét riêng vùng gió bão rất mạnh (cấp 10+): ghi nhận ở 2 bản tin, bán kính dao động khoảng 74–74 km (trung bình ~74 km), cho thấy quy mô lõi nguy hiểm thay đổi theo từng pha của bão chứ không cố định.

Bán kính gió lấy theo giá trị lớn nhất trong vòng đời bão (nguồn: best track JMA). Vòng gió được vẽ lệch tâm theo trục lớn/nhỏ để phản ánh mức độ bất cân đối của trường gió thực tế.

Biểu đồ vòng đời cường độ

Sức gió (km/h)Áp suất (hPa)

Bản đồ đường đi & cường độ (tự dựng từ best track JMA · bấm vào từng mốc để xem chi tiết)

Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS bão YUTU — Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS (đổi theo mốc thời gian đang chọn)

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Bão YUTU (2001) được JMA ghi nhận theo dõi đầu tiên tại Biển Philippines (Tây Thái Bình Dương) lúc 01:00 23/07/2001. Hệ thống chính thức mạnh lên thành bão (cấp 8) tại Biển Đông vào 01:00 24/07/2001. Bão đạt cường độ đỉnh gần Biển Đông với sức gió 102 km/h (~55 kt), phân loại Bão mạnh, áp suất tâm thấp nhất 975 hPa. Xét theo gió mạnh nhất, đây là cơn bão mạnh thứ 19/26 của mùa bão 2001. Bão được ghi nhận lần cuối tại Bắc Hải, Hợp Phố, Quảng Tây lúc 13:00 26/07/2001. Tổng quãng đường di chuyển khoảng 1749 km trong 3 ngày 12 giờ (tốc độ trung bình ~21 km/h). Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 50 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). Về điều kiện nền nhiệt biển: SST trung bình dọc đường đi ~28.9°C (Rất thuận lợi — ngưỡng phát triển bão là 26.5°C). Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung ~63% (Thuận lợi), đứt gió thẳng đứng ~7.5 m/s (Thuận lợi). Về độ sâu đáy biển: bão đi qua vùng biển sâu trung bình ~1,849 m (Trung bình cho việc tiếp nhiệt), tại điểm đạt đỉnh độ sâu ~83 m — biển càng sâu, lớp nước ấm càng dày và bão càng ít bị vệt nước lạnh làm suy yếu. Về nhiệt lượng đại dương (OHC): trung bình dọc đường đi ~73.5 kJ/cm² (Thuận lợi vừa — ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm²), tại điểm đạt đỉnh ~38.8 kJ/cm². OHC phản ánh bề dày lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C — thước đo trực tiếp hơn cả SST và độ sâu đáy biển. Về hiệu ứng đại dương nâu: khi tâm bão ở trên đất liền, độ ẩm đất tầng mặt trung bình ~0.44 m³/m³ (Rất ẩm ướt — ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³). Về tương tác đất liền: tâm bão đổ bộ 2 lần, lần đầu tại Mậu Danh, Điện Bạch, Quảng Đông với sức gió ~83 km/h (Bão); khi trở ra biển suy yếu còn ~83 km/h. Tổng thời gian tâm bão nằm trên đất liền khoảng 11.5 giờ.

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Khi hai cơn bão (xoáy thuận) tiến lại đủ gần nhau — thường trong khoảng ~1.400 km — chúng bắt đầu quay quanh một điểm chung nằm giữa hai tâm, gọi là khối tâm chung. Hiện tượng này được nhà khí tượng Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara mô tả năm 1921 nên mang tên ông.

Ở Bắc bán cầu, hai xoáy quay quanh nhau theo chiều ngược kim đồng hồ, khiến quỹ đạo cả hai bị bẻ cong và hướng di chuyển thay đổi khó lường. Tùy vào khoảng cách và chênh lệch cường độ, tương tác có thể dẫn tới ba kết cục chính:

Xoay quanh nhau: hai cơn cùng quay quanh khối tâm chung như đang "khiêu vũ", quỹ đạo uốn cong nhưng vẫn giữ khoảng cách với nhau.
Hấp thụ (nuốt): cơn mạnh hơn hút lấy và nhập cơn yếu hơn vào làm một, hợp nhất thành một xoáy lớn duy nhất.
Đẩy xa nhau: sau khi quay được một đoạn, hai cơn tách ra và bị "văng" theo hai hướng ngược nhau, rời xa dần.

Vì vậy đây là yếu tố quan trọng khi dự báo đường đi của bão đôi.

Bên dưới là phân tích cụ thể mức độ tương tác giữa cơn bão này với từng cơn bão cùng thời kỳ, kèm mô phỏng chuyển động hai tâm bão.

Đang phân tích tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ…

Menu Chính

YUTU (2001)

Bán kính gió

Diễn biến: YUTU (2001)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Gió bão (cấp 10+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam

Menu Chính

NGÔN NGỮ

Chọn vị trí xem thời tiết

YUTU (2001)

Diễn biến: YUTU (2001)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Gió bão (cấp 10+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam